II URN 33/78
WyrokIzba Cywilna1978-05-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownikowi przysługuje 15% dodatek do renty inwalidzkiej z tytułu zatrudnienia w stoczni morskiej na stanowisku malarza-konserwatora okrętowego, jeśli przepracował w stoczni ponad 22 lata, ale mniej niż 25 lat?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pracownikowi przysługuje 15% dodatek do renty inwalidzkiej z tytułu zatrudnienia w stoczni morskiej na stanowisku malarza-konserwatora okrętowego, jeśli przepracował na takim stanowisku co najmniej 15 lat. Kluczowe jest spełnienie warunku przepracowania minimalnego okresu na stanowisku wymienionym w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia, a nie ogólny staż pracy w stoczni. Przepis art. 25 ust. 4 ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym, w powiązaniu z rozporządzeniem Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 3 czerwca 1975 r., przyznaje prawo do takiego dodatku.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się przyznania 15% dodatku do renty inwalidzkiej z tytułu ponad 15-letniego zatrudnienia w stoczni morskiej na stanowisku malarza-konserwatora okrętowego. Organ rentowy oraz Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odmówili przyznania dodatku, uznając, że wnioskodawca nie spełnił warunku co najmniej 25-letniego zatrudnienia w stoczni. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i zmieniając orzeczenie organów rentowych, przyznał wnioskodawcy 15% dodatek do renty inwalidzkiej z tytułu zatrudnienia w stoczni morskiej od dnia 26 sierpnia 1975 r.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN T. Kasiński. Sędziowie SN: E. Berutowicz (sprawozdawca), K. Zieliński.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Adama K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o wyższą rentę inwalidzką, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 23 grudnia 1977 r.uchylił zaskarżony wyrok i zmieniając orzeczenie Rady Nadzorczej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku z dnia 14 lipca 1977 r. oraz decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku z dnia 26 stycznia 1976 r. przyznał Adamowi K. 15% dodatek do renty inwalidzkiej z tytułu zatrudnienia w stoczni morskiej na stanowisku malarza-konserwatora okrętowego od dnia 26 sierpnia 1975 r.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca dochodził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku wzrostu przyznanej mu renty inwalidzkiej o 15% z tytułu ponad piętnastoletniego zatrudnienia w stoczni morskiej na stanowisku malarza-konserwatora okrętowego.Organ rentowy pismem z dnia 1.VI.1977 r. powiadomił wnioskodawcę, iż nie znajduje podstaw prawnych do przyznania 15% dodatku do renty inwalidzkiej, ponieważ taki dodatek przysługuje tylko przy emeryturach.Rada Nadzorcza Oddziału ZUS orzeczeniem z dnia 15.VII.1977 r. zatwierdziła powyższą decyzję - podzielając stanowisko organu rentowego.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 23.XII.1977 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy przyjmując, iż dochodzony 15% dodatek do renty nie przysługuje wnioskodawcy dlatego, że nie spełnia on drugiego warunku (tj. co najmniej 25-letniego zatrudnienia w stoczniach morskich) wymienionego w § 1 pkt 2 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 20 czerwca 1968 r. w sprawie podwyższenia emerytur dla niektórych pracowników zatrudnionych w stoczniach morskich (Dz. U. Nr 22, poz. 149), gdyż w stoczni morskiej pracował tylko 22 lata, 4 miesiące i 21 dni.Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej zarzuca rażące naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 23 ust. 4 ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym oraz § 1 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 3 czerwca 1975 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 114) mającego zastosowanie w sprawie zamiast powołanego przez Sąd Pracy rozporządzenia z dnia 20 czerwca 1968 r., i wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenia, że przyznana wnioskodawcy renta inwalidzka zwiększona o dodatek za staż pracy w Polsce Ludowej ulega dalszemu podwyższeniu o 15% tej renty z tytułu piętnastoletniego stażu pracy w stoczni morskiej na stanowisku malarza-konserwatora okrętowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości jest uzasadniona.Bezsporne w sprawie jest, że wnioskodawca pobiera od dnia 26.VIII.1975 r. rentę inwalidzką z tytułu inwalidztwa spowodowanego innymi przyczynami niż wypadek w zatrudnieniu, że spełnia warunki pozwalające na zaliczenie go do I kategorii zatrudnienia i że od 7.I.1957 r. do 28.VIII.1975 r. zatrudniony był w Stoczni Gdańskiej im. Lenina na stanowisku malarza-konserwatora okrętowego.Zgodnie z przepisem art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6 z późn. zm.) rentę inwalidzką obliczoną według przepisów ust. 1 i 2 podwyższa się o kwotę wynoszącą do 15% tej renty pracownikom żeglugi powietrznej i stoczni morskich, zatrudnionym na stanowiskach pracy, określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym.Obowiązujące w czasie wydawania decyzji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i rozpoznawania sprawy przez organy odwoławcze było w tej mierze nie powołane w zaskarżonym wyroku rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 20 czerwca 1968 r., lecz rozporządzenie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 3 czerwca 1975 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 114), które w § 1 przewiduje 15% wzrostu emerytury dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy objętych wykazem przez okres co najmniej 15 lat. Zgodnie z tym unormowaniem wnioskodawca spełnia warunki do uzyskania prawa do wymienionego dodatku, gdyż przepracował - co jest bezsporne - ponad 22 lata na stanowisku wymienionym w punkcie 24 załącznika do rozporządzenia z dnia 3 czerwca 1975 r. zawierającego wykaz stanowisk pracy uprawniających do podwyższenia emerytury.Odesłanie w art. 25 ust. 4 ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym do rozporządzenia wydanego na podstawie art. 22 ust. 4 tej ustawy w zakresie rodzaju pracy, z którym związane jest prawo do podwyżki renty inwalidzkiej, powoduje, że pracownik, objęty wykazem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 3 czerwca 1975 r. w sprawie podwyższenia emerytur dla niektórych pracowników zatrudnionych w stoczniach morskich (Dz. U. Nr 21, poz. 114) i spełniający warunek przepracowania co najmniej 15 lat na którymkolwiek z wymienionych w wykazie stanowisk, uprawniony jest nie tylko do 15% wzrostu emerytury, lecz również - z mocy art. 25 ust. 4 ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym - do takiegoż wzrostu renty inwalidzkiej.W tym stanie rzeczy, skoro zachodziło jedynie naruszenie prawa materialnego, a w związku z tym zachodziły warunki do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, Sąd Najwyższy w uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej uchylił zaskarżony wyrok i orzekł jak w sentencji (art. 422 § 1 k.p.c. w związku z art. 277 ust. 3 k.p. i art. 83 ustawy o o.s.p. i u.s. oraz art. 75 § 3 ustawy o p.z.e.).
Powiązane orzeczenia
- II UZP 13/81 1981-05-27Czy okres pobierania renty chorobowej po rozwiązaniu stosunku pracy zalicza się do 15-letniego okresu zatrudnienia na stanowisku I kategorii, od którego zależy podwyżka renty inwalidzkiej na podstawie art. 25 ust. 4 usta…
- I PRN 104/76 1976-12-14Czy pracownikowi w wieku przedemerytalnym, którego stan zdrowia uniemożliwia wykonywanie zawodu marynarza, można odmówić wypłaty wynagrodzenia w dotychczasowej wysokości po przeniesieniu go do rezerwy na podstawie § 15 u…
- II UK 191/18 2019-05-29Czy okres pracy członka załogi statku morskiego u zagranicznego armatora, do którego został skierowany przez pośrednika niebędącego płatnikiem składek, może być zaliczony do okresów pracy w szczególnych warunkach w rozum…
- II UZP 34/81 1982-01-14Czy pracownikowi, któremu przysługuje renta inwalidzka i który osiągał zarobek z tytułu zatrudnienia przez okres krótszy niż 12 miesięcy, mimo że pozostawał w zatrudnieniu ponad rok, a przed podjęciem zatrudnienia prowad…
- III PZP 38/85 1986-01-16Czy przyznanie pracownikowi renty inwalidzkiej w oparciu o ustawę z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, przy istniejącym w układzie zbiorowym pojęciu "stałej renty inwalidzkiej",…
Powołane przepisy
art. 23 ust. 4art. 25 ust. 4art. 22 ust. 4art. 422 § 1 KPCart. 277 ust. 3 KPart. 83art. 75 § 3§ 1 pkt 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.