II URN 70/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Szymańska. Sędziowie SN: T. Kasiński (sprawozdawca), J. Sokołowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Olgi M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o dodatek z tytułu pracy dziennikarskiej na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 29 grudnia 1982 r.uchylił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawczyni od orzeczenia Rady Nadzorczej I Oddziału ZUS w Warszawie z dnia 10.IX.1982 r. znak RN/800/1078/82.Uzasadnienie faktyczneOddział ZUS w decyzji przyznającej wnioskodawczyni wcześniejszą emeryturę odmówił jednocześnie przyznania dodatku do emerytury z tytułu pracy dziennikarskiej ze względu na to, że zainteresowana nie była objęta układem zbiorowym pracy dziennikarzy. Odmowna decyzja została zatwierdzona przez Radę Nadzorczą Oddziału, jako zgodna z § 1 pkt 2 uchwały nr 77 Rady Ministrów z dnia 4 kwietnia 1973 r. w sprawie dodatku do emerytur i rent z tytułu pracy dziennikarskiej.Na skutek odwołania wnioskodawczyni Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 22.XII.1982 r. zmienił orzeczenie Rady Nadzorczej i przyznał skarżącej dodatek z tytułu pracy dziennikarskiej.Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, zaskarżając powyższy wyrok rewizją nadzwyczajną, zarzucił rażące naruszenie powołanego wyżej § 1 ust. 2 oraz § 2 uchwały nr 77. Ubiegająca się o dodatek bowiem nie wykazała, że co najmniej przez 15 lat wykonywała pracę w charakterze dziennikarza objętego układem zbiorowym pracy dziennikarzy. Według dokumentacji akt rentowych była ona zatrudniona na stanowisku uzasadniającym objęcie układem zbiorowym pracy dziennikarzy jedynie od dnia 1.XI.1971 r. do dnia 31.XII.1981 r., zaliczenie zaś innych okresów pracy do stażu pracy w zawodzie dziennikarskim przez Przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji mogło mieć tylko znaczenie w zakresie świadczeń przysługujących od zakładu pracy. Wyrok narusza również interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, gdyż wykonanie jego powoduje nieuzasadnione comiesięczne uszczuplenie funduszy społecznych.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję nadzwyczajną, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Według treści § 1 ust. 2 uchwały Rady Ministrów dodatek z tytułu pracy dziennikarskiej w Polsce Ludowej do emerytur i rent inwalidzkich przysługuje dziennikarzom, którzy są objęci układem zbiorowym pracy dziennikarzy i są zatrudnieni w charakterze dziennikarzy w wymienionych taksatywnie w tym przepisie redakcjach lub agencjach, przy czym - zgodnie z § 2 uchwały - wykonywali pracę dziennikarską co najmniej przez 15 lat. Z unormowań tych wynika, że do 15-letniego stażu pracy dziennikarskiej, który uprawnia do dodatku objętego uchwałą Rady Państwa, wlicza się tylko okresy pracy na stanowiskach podlegających zbiorowemu układowi pracy dziennikarzy, nazywanych etatami dziennikarskimi.Przedstawiony w piśmie Biura Kadr Komitetu do spraw Radia i Telewizji z dnia 15.I.1982 r. przebieg pracy wnioskodawczyni na przestrzeni lat 1949-1981 stwierdza zatrudnienie jej na etacie dziennikarskim w dwóch okresach: od dnia 1.XI.1954 r. do dnia 31.I.1959 r., czyli przez okres 4 lat i 3 miesięcy, oraz od dnia 1.XI.1971 r. do dnia 31.XII.1981 r. - przez 10 lat i 2 miesiące, natomiast zatrudnienie w pozostałych okresach (w charakterze referenta w Biurze Wydawnictw i Propagandy Redakcji Tygodnika "Radio i Świat", na etacie wydawniczym w redakcjach audycji radiowych), chociaż co do rodzaju czynności mogło się mieścić w szeroko pojętym dziennikarstwie, to jednak nie spełniało warunku objęcia danego stanowiska układem zbiorowym pracy dziennikarzy. Z danych tych wynika, że łączny czas pracy wnioskodawczyni na etacie dziennikarskim wynosił mniej niż minimum wymagane uchwałą.Szczegółowe określenie w przepisach uchwały nr 77 Rady Ministrów z dnia 4 kwietnia 1973 r. w sprawie dodatku do emerytur i rent z tytułu pracy dziennikarskiej warunków nabycia prawa do dodatku z tytułu pracy dziennikarskiej nie pozwala na rozszerzającą ich wykładnię, a wyjaśnienie w treści przepisów tej uchwały pojęć "dziennikarza uprawnionego do dodatku" oraz "pracy dziennikarskiej" w rozumieniu uchwały wyłącza możliwość zrównania z zatrudnieniem na etacie dziennikarskim okresów zatrudnienia na etatach niedziennikarskich.W konkluzji powyższych rozważań należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie spełnia wymaganych uchwałą nr 77 warunków nabycia prawa do dodatku do emerytury z tytułu pracy dziennikarskiej.Nie zmienia sytuacji powołany przez wnioskodawczynię i potwierdzony zaświadczeniem z dnia 31.VII.1982 r. fakt zaliczenia przez Przewodniczącego Komitetu okresów pracy na etatach niedziennikarskich do stażu pracy dziennikarskiej, do czego podstawą był załącznik nr 5 do Protokołu Dodatkowego z dnia 5.IX.1972 r. do układu zbiorowego pracy dziennikarzy zatytułowany "Zasady zaliczania lat pracy do stażu pracy w zawodzie dziennikarskim".Przewidziane tam zaliczenia faktycznie przepracowanych w zawodzie dziennikarskim lat pracy, tzn. bez względu na rodzaj zajmowanego etatu (dziennikarski, niedziennikarski), dotyczy - według sformułowania załącznika - "stażu pracy, od którego uzależniona jest wysokość płacy zasadniczej dziennikarza", nie rozciąga się zatem na uprawnienia do dodatku emerytalnego z tytułu pracy dziennikarskiej i nie może się zresztą rozciągać, skoro uprawnienia te regulują odrębne przepisy.Dlatego też należy stwierdzić, że przewidziane w układzie zbiorowym pracy upoważnienie kierownika jednostki nadrzędnej do zaliczenia do stażu pracy w zawodzie dziennikarskim okresów pracy na stanowiskach niedziennikarskich nie odnosi skutku w zakresie uprawnień emerytalnych dziennikarzy uregulowanych przepisami prawa ubezpieczeń społecznych.Z powyższych względów Sąd Najwyższy, uznając rewizję nadzwyczajną za uzasadnioną, orzekł jak w sentencji.