III ARN 17/83

WyrokIzba Cywilna1983-08-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stała opłata roczna z tytułu użytkowania gruntów rolnych i leśnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne ma charakter zobowiązania podatkowego i jakie zasady przedawnienia do niej stosować?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stała opłata roczna z tytułu użytkowania gruntów rolnych i leśnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne nie ma charakteru zobowiązania podatkowego, lecz ma charakter kompensacyjny lub represyjny. Do należności tych stosuje się zasady przedawnienia określone w Kodeksie cywilnym, a w przypadku świadczeń okresowych – trzyletni termin przedawnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia stałej opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów rolnych i leśnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne. Naczelny Sąd Administracyjny błędnie przyjął, że opłata ta ma charakter zobowiązania podatkowego i zastosował jednoroczny termin przedawnienia. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu (...) ze skargi (...) na decyzję Wojewody (...) w przedmiocie ustalenia stałej opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów rolnych i leśnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 10 marca 1983 r. SA/Kr 1208/83uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ w Krakowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneNaczelny Sąd Administracyjny wadliwie przyjął, że stała opłata roczna przewidziana w art. 10 ust. 1 obowiązującej w dacie nabycia przez Przedsiębiorstwo nieruchomości ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz o rekultywacji gruntów (Dz. U. Nr 27 poz. 249 ze zm.) ma charakter zobowiązania podatkowego.Sąd Najwyższy w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 grudnia 1982 r. III AZP 8/82 wyraził bowiem pogląd prawny, że należności, o których wyżej mowa, mają charakter bądź kompensacyjny bądź represyjny w każdym razie nie są zobowiązaniami podatkowymi. Charakter prawny należności i opłat rocznych nie uległ też zmianie w unormowaniach zawartych w ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11 poz. 79/.Przepis art. 46 wymienionej ustawy dotyczy tylko kwestii postępowania w sprawach świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy, co wcale nie zmienia ich charakteru.Według zasady prawnej zawartej w podanej wyżej uchwale z dnia 25 grudnia 1982 r. należności i stałe opłaty roczne wymienione w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1974 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Konsekwencją tego stanowiska było przyjęcie przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 czerwca 1983 r. III AZP 5/83, że przy świadczeniach mających charakter okresowy stosuje się trzy letni termin przedawnienia świadczeń.Stała opłata roczna z tytułu użytkowania gruntów rolnych i leśnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne ma charakter świadczeń okresowych i oznacza to, że do należności nie ma zastosowania, jak to błędnie zostało przyjęte w zaskarżonym wyroku, jednoroczny termin przedawnienia.Zauważyć przy tym należy, iż termin początkowy dla naliczenia świadczeń, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów, cytowanej wyżej winien być liczony od daty nabycia nieruchomości, nie zaś od rozpoczęcia działalności eksploatacyjnej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 10 ust. 1art. 46

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.