III ARN 17/83
WyrokIzba Cywilna1983-08-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stała opłata roczna z tytułu użytkowania gruntów rolnych i leśnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne ma charakter zobowiązania podatkowego i jakie zasady przedawnienia do niej stosować?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stała opłata roczna z tytułu użytkowania gruntów rolnych i leśnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne nie ma charakteru zobowiązania podatkowego, lecz ma charakter kompensacyjny lub represyjny. Do należności tych stosuje się zasady przedawnienia określone w Kodeksie cywilnym, a w przypadku świadczeń okresowych – trzyletni termin przedawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia stałej opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów rolnych i leśnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne. Naczelny Sąd Administracyjny błędnie przyjął, że opłata ta ma charakter zobowiązania podatkowego i zastosował jednoroczny termin przedawnienia. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu (...) ze skargi (...) na decyzję Wojewody (...) w przedmiocie ustalenia stałej opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntów rolnych i leśnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 10 marca 1983 r. SA/Kr 1208/83uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ w Krakowie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneNaczelny Sąd Administracyjny wadliwie przyjął, że stała opłata roczna przewidziana w art. 10 ust. 1 obowiązującej w dacie nabycia przez Przedsiębiorstwo nieruchomości ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz o rekultywacji gruntów (Dz. U. Nr 27 poz. 249 ze zm.) ma charakter zobowiązania podatkowego.Sąd Najwyższy w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 grudnia 1982 r. III AZP 8/82 wyraził bowiem pogląd prawny, że należności, o których wyżej mowa, mają charakter bądź kompensacyjny bądź represyjny w każdym razie nie są zobowiązaniami podatkowymi. Charakter prawny należności i opłat rocznych nie uległ też zmianie w unormowaniach zawartych w ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11 poz. 79/.Przepis art. 46 wymienionej ustawy dotyczy tylko kwestii postępowania w sprawach świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy, co wcale nie zmienia ich charakteru.Według zasady prawnej zawartej w podanej wyżej uchwale z dnia 25 grudnia 1982 r. należności i stałe opłaty roczne wymienione w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1974 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Konsekwencją tego stanowiska było przyjęcie przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 czerwca 1983 r. III AZP 5/83, że przy świadczeniach mających charakter okresowy stosuje się trzy letni termin przedawnienia świadczeń.Stała opłata roczna z tytułu użytkowania gruntów rolnych i leśnych nabytych na cele nierolnicze i nieleśne ma charakter świadczeń okresowych i oznacza to, że do należności nie ma zastosowania, jak to błędnie zostało przyjęte w zaskarżonym wyroku, jednoroczny termin przedawnienia.Zauważyć przy tym należy, iż termin początkowy dla naliczenia świadczeń, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów, cytowanej wyżej winien być liczony od daty nabycia nieruchomości, nie zaś od rozpoczęcia działalności eksploatacyjnej.
Powiązane orzeczenia
- III ARN 19/83 1983-08-12Czy świadczenia pieniężne przewidziane w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych mają charakter zobowiązań podatkowych, do których stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych?
- III ARN 32/88 1988-07-07Czy obowiązek uiszczania stałej opłaty rocznej z tytułu użytkowania gruntu rolnego na cele nierolnicze obciąża pierwszego nabywcę, czy też kolejnego nabywcę tego gruntu, i jakie są podstawy prawne takiego obciążenia?
- III ARN 34/90 1990-12-13Czy decyzja administracyjna ustalająca nową, wyższą opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego gruntu może obejmować okres wsteczny, za który opłata została już uiszczona na podstawie poprzedniej decyzji?
- III AZP 5/83 1983-06-28Czy należności ustalone dla jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów podlegają przedawnieniu w t…
- I CSK 692/09 2010-11-25Czy opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego podlega proporcjonalnemu zmniejszeniu w przypadku zbycia tego prawa w trakcie roku kalendarzowego?
Powołane przepisy
art. 10 ust. 1art. 46
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.