III ARN 19/83

WyrokIzba Cywilna1983-08-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenia pieniężne przewidziane w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych mają charakter zobowiązań podatkowych, do których stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że świadczenia pieniężne przewidziane w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie mają charakteru zobowiązań podatkowych. Są to świadczenia o charakterze kompensacyjnym lub represyjnym, które nie są objęte przepisami o zobowiązaniach podatkowych. W związku z tym, do ich przedawnienia stosuje się zasady określone w Kodeksie cywilnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy udzielenia pomocy na częściowe pokrycie czynszu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że świadczenie wynikające z ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ma charakter zobowiązania podatkowego. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od tego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu (...) ze skargi (...) na decyzję Wojewody (...) w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy na częściowe pokrycie czynszu na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 18 lutego 1982 r. SA/Gd 199/81uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ w Gdańsku do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneBłędne jest przede wszystkim stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, jakoby świadczenie przewidziane w art. 10 ust. 1 obowiązującej w dacie nabycia przedmiotowych nieruchomości ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz o rekultywacji gruntów (Dz. U. Nr 27 poz. 249 ze zm.) miały charakter takich należności, do których stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych.Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 grudnia 1982 r. III AZP 8/82 należności i opłaty roczne przewidziane w tej ustawie nie są zobowiązaniem podatkowym. Są to świadczenia pieniężne o innym charakterze, który określa się bądź jako kompensacyjny bądź jako represyjny, przy czym niezależnie od określenia tego charakteru nie budzi wątpliwości to, że świadczenia, wpływające na fundusz celowy, nie są objęte przepisami o zobowiązaniach podatkowych.Wbrew bowiem stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno pod rządem wymienionej ustawy z dnia 26 marca 1982 r., jak i ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11 poz. 79/ nie rozciągnięto przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych na te świadczenia, jako na jeden z rodzajów świadczeń pieniężnych nie będących zobowiązaniem podatkowym.Charakter prawny tych świadczeń nie uległ zmianie w związku z treścią art. 46 wymienionej ustawy z dnia 26 marca 1982 r. Przepis ten bowiem dotyczy tylko kwestii postępowania w sprawach świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy. Z charakteru zaś tych świadczeń wynika, że ulegają one przedawnieniu na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.Należy również podnieść, że w uchwale z dnia 28 czerwca 1983 r. III AZP 5/83 Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż należność przypadającą od jednostki gospodarki uspołecznionej z tytułu nabycia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolne i nieleśne ulega dziesięcioletniemu przedawnieniu. W uzasadnieniu tej uchwały, odnoszącej się do jednego z rodzajów świadczeń przewidzianych w cytowanym art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. zostało wskazane, że przy świadczeniach określonych w decyzji organu administracji państwowej wydanej w ramach przysługującego mu władztwa stosuje się trzy letni okres przedawnienia, jeżeli nie ma przepisu inaczej określającego termin przedawnienia dla takich świadczeń.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 10 ust. 1art. 46

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.