III ARN 29/91

WyrokIzba Cywilna1991-10-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana po wejściu w życie ustawy o samorządzie terytorialnym, dotycząca przydziału lokalu mieszkalnego i przekwaterowania, wydana przez organ niewłaściwy, jest nieważna?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że decyzja administracyjna dotycząca przydziału lokalu mieszkalnego i przekwaterowania, wydana po wejściu w życie ustawy o samorządzie terytorialnym, przez organ niewłaściwy, jest nieważna. Naczelny Sąd Administracyjny powinien był stwierdzić nieważność takiej decyzji, ponieważ naruszenie przepisów o właściwości stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Elżbieta M. złożyła wniosek o przydział lokalu mieszkalnego po tym, jak poprzedni najemca został eksmitowany, a ona pozostała w lokalu z rodziną. Organ I instancji odmówił przydziału lokalu i nakazał przekwaterowanie do pomieszczenia zastępczego. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, nie badając kwestii właściwości organu wydającego decyzję. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie przepisów o właściwości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 lipca 1990 r.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy wyrokiem z dnia 18 października 1991 r. w przedmiocie odmowy przydzielania lokalu mieszkalnego oraz lokalu przekwaterowania do pomieszczenia zastępczego wskutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości uchylił zaskarżony wyrok, stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta.Uzasadnienie faktyczneNaczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z 8 stycznia 1991 r. oddalił skargę Elżbiety M. na decyzję Prezydenta Miasta z 12 lipca 1990 r. (Nr WSL-III-8177/54/90) w przedmiocie odmowy przydziału lokalu mieszkalnego oraz nakazu przekwaterowania do pomieszczenia zastępczego.Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, że Elżbieta M. w lutym 1988 r. złożyła wniosek o przydział lokalu mieszkalnego. Podała ona, że mieszka w tym lokalu od 1974 r. Najemca lokalu (osoba obca dla skarżącej) otrzymał nakaz eksmisji i opuszczając lokal pozostawił w nim Elżbietę M. z rodziną.Organ I instancji - (kierownik Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego) doszedł do przekonania, że Elżbieta M. nie może korzystać z uprawnień wynikających z art. 47 ust. 3 Prawa lokalowego (ustawa z 10 kwietnia 1974 r. - Tekst jednolity: Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165 z późn. zm.).W konsekwencji tego stanowiska odmówił przydziału lokalu i nakazał jej (wraz z dwiema córkami) przekwaterowanie do pomieszczenia zastępczego. Organ II instancji decyzją z 12 lipca 1990 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego. Rozpatrując skargę Elżbiety M. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że do sytuacji skarżącej nie może mieć zastosowania ani art. 47 ust. 3 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe (Tekst jednolity: Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165 z późn. zm.) ani też art. 5 ustawy z 16 lipca 1981 r. o zmianie ustawy - Prawo lokalowe (Dz. U. z 1981 r. Nr 21, poz. 124).W konsekwencji tego poglądu wyrokiem z dnia 8 stycznia 1991 r. Naczelny Sąd Administracyjny skargę oddalił z powołaniem się na art. 207 § 5 k.p.a.Od wyroku tego rewizję nadzwyczajną wniósł Minister Sprawiedliwości. Zarzucił on temu orzeczeniu rażące naruszenie art. 207 § 3 i 5 k.p.a. oraz art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1990 r. Nr 16, poz. 95 z późn. zm.).W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu do ponownego rozpatrzenia.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.Decyzja organu I instancji w przedmiocie m.in. odmowy przydziału nakazu i przeniesienia do pomieszczenia zastępczego zapadła dnia 15 maja 1990 r. W rozumieniu ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r. Nr 34, poz. 198 z późn. zm.) tak określony przedmiot decyzji należy do zadań własnych gminy (art. 1 pkt 13). Decyzja organu II instancji wydana na skutek odwołania Elżbiety M. zapadła dnia 12 lipca 1990 r., a więc już po wejściu w życie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1990 r. Nr 16, poz. 95 z późn. zm.); ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawy o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191) oraz ww. ustawy z dnia 17 maja 1990 r. (...).W myśl przepisów cytowanych ustaw decyzję z dnia 12 lipca 1990 r. wydał organ niewłaściwy.Odwołania od decyzji administracyjnych wydawanych w sprawach należących do zadań własnych gminy rozpoznane winny być przez Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym (art. 39 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym. Do czasu powołania Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym właściwym do rozpoznania odwołania byłby wojewoda (art. 45 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji...) Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym powołano 11 lipca 1990 r.Tymczasem odwołanie Elżbiety M. rozpoznał Prezydent Miasta i on wydał dnia 12 lipca 1990 r. decyzję zaskarżoną następnie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, a zatem była nieważna (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w zaskarżonym wyroku z 8 stycznia 1991 r. rozpoznał sprawę pod kątem podniesionych w skardze zarzutów dotyczących meritum sprawy.Przestrzeganie przepisów o właściwości nie stało się przedmiotem jego rozważań. Zgodnie z art. 207 § 3 k.p.a. sąd administracyjny winien był stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, skoro zachodziła przyczyna określona w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.Słusznie zatem podniesiono w rewizji nadzwyczajnej zarzut rażącego naruszenia prawa.Wobec uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej zaskarżony wyrok należało uchylić i stwierdzić nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 lipca 1990 r. nr WSL-III-8177/54/90 (art. 422 § 1 k.p.c. w związku z art. 211 k.p.a.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 47 ust. 3art. 5art. 207 § 5 KPart. 207 § 3art. 39 ust. 4art. 1 pkt 13art. 45 ust. 1art. 156 § 1 pkt 1 KPart. 207 § 3 KPart. 422 § 1 KPCart. 211 KP§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.