III ARN 4/85
WyrokIzba Cywilna1985-04-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania przy ustalaniu kandydatów na nabywców państwowych nieruchomości rolnych stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, może stanowić rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ignorowanie roli Banku Spółdzielczego i zatajenie informacji o innym kandydacie przez organ administracji publicznej przy ustalaniu kandydatów na nabywców nieruchomości rolnych stanowiło takie naruszenie. W konsekwencji, decyzja wydana z naruszeniem tych przepisów była dotknięta wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w przedmiocie ustalenia kandydatów na nabywców państwowych nieruchomości rolnych. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz zarządzenia wykonawczego. W postępowaniu przed Naczelnikiem Gminy doszło do zignorowania roli Banku Spółdzielczego i zatajenia informacji o innym potencjalnym nabywcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej (...) w przedmiocie ustalenia kandydatów na nabywców państwowych nieruchomości rolnych na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 1984 r. II SA 688-693/84uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.Uzasadnienie faktyczneMożna się jednak zgodzić z Prokuratorem Generalnym, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o ustaleniu kandydatów na nabywców nieruchomości przejętych od Kombinatu, doszło do naruszenia w inny sposób przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17 poz. 71 ze zm.) i obowiązującego w dacie jej wydania zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 18 września 1982 r. w sprawie cen, warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych /M.P. Nr 23 poz. 205/.Wada, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., tkwi w samej decyzji, jako akcie stanowiącym podstawę stosunku prawnego, jest to zatem wada mająca charakter materialny.Przepis art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. wskazuje, że do stwierdzenia nieważności decyzji może prowadzić jedynie "rażące naruszenie prawa". Ogólnie przyjmuje się, że taki charakter ma m.in. nadanie prawa wbrew wszystkim przesłankom stosowanego przepisu prawa materialnego, jeżeli wynika ono już z prostego zestawienia tego przepisu z treścią rozstrzygnięcia zawartego w kontrolowanej decyzji administracyjnej. Prawdą jest, że w swej decyzji Naczelnik Gminy nie pominął nikogo, a ustaleni w niej kandydaci czynili zadość przesłankom, o których mowa w zarządzeniu wykonawczym z dnia 18 września 1982 r.Prawo materialne konkretyzuje się jednak poprzez przepisy postępowania. To wskazuje, że nie można się było całkowicie odrywać od tych przepisów żeby uzyskać odpowiedź na pytanie, czy rozstrzygnięcie zawarte w przedmiotowej decyzji było dotknięte rażącym naruszeniem prawa.Mylny jest pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że stwierdzone przezeń uchybienia przepisom zarządzenia z dnia 18 września 1982 r. nie były takimi, które mogły wpłynąć na wynik sprawy.Skoro w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji do zignorowania roli Banku Spółdzielczego i świadomego zatajenia przez Naczelnika Gminy przed zebraniem wiejskim, że o kupno gruntów ubiega się również skarżący, to uznać należy, iż rację ma skarżący, że wydana przez Naczelnika Gminy w dniu 27 października 1982 r. decyzja jest dotknięta rażącym naruszeniem przepisów prawa.Stwierdzając nieważność tej decyzji nie naruszyli więc, tak Wojewoda jak i Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, przepisu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.
Powiązane orzeczenia
- III ARN 22/90 1990-11-28Czy Naczelny Sąd Administracyjny powinien badać charakter działek objętych sprzedażą w kontekście ustalenia kandydata na nabywcę państwowych nieruchomości rolnych?
- III RN 2/96 1996-10-04Czy Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej stwierdzającą nieważność części orzeczeń o przeznaczeniu nieruchomości na cele reformy rolnej, rażąco naruszył pr…
- III RN 38/98 1998-06-04Czy decyzja wywłaszczeniowa wydana bez wskazania podstawy prawnej i orzeczenie o odszkodowaniu bez opinii biegłego stanowi rażące naruszenie prawa?
- III ARN 45/94 1994-09-21Czy decyzja administracyjna wydana w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym, jest nieważna z powodu naruszenia przepisów o właściwości?
- III ARN 32/86 1987-08-19Czy naruszenie zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym, stanowiące rażące naruszenie przepisów postępowania, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej?
Powołane przepisy
art. 156 § 1 pkt 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.