III CB 40/25
PostanowienieIzba Cywilna2026-08-27
Skład orzekający: Ireneusz Kunicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, może stanowić podstawę do jego wyłączenia?Ratio decidendi
Wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, nie może stanowić podstawy do jego wyłączenia, jeśli nie zawiera wskazania okoliczności uzasadniających żądanie ani dowodów na ich poparcie w zakresie dotyczącym sposobu postępowania sędziego po powołaniu, jak i charakteru sprawy oraz wpływu na jej wynik. Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z jego udziałem lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.Stan faktyczny
Pozwany wniósł o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, powołując się na okoliczności towarzyszące jego powołaniu, w tym przebieg konkursu awansowego i uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa. Wniosek nie zawierał jednak wskazania okoliczności uzasadniających żądanie ani dowodów na ich poparcie w zakresie dotyczącym postępowania sędziego po powołaniu, charakteru sprawy i wpływu na jej wynik. Sąd Najwyższy odrzucił wniosek z powodu niespełnienia wymogów formalnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego.Pełny tekst orzeczenia
III CB 40/25
POSTANOWIENIE
27 sierpnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ireneusz Kunicki
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 sierpnia 2026 r. w Warszawie
wniosku Towarzystwa Ubezpieczeń spółki akcyjna w W.
o zbadanie spełnienia przez SSN M.T. wymogów niezawisłości i bezstronności w
sprawie I CSK 813/25
z powództwa R.K., M.K. i G.K.
przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
1. odrzuca wniosek;
2. zawiadamia o odrzuceniu wniosku Okręgową Radę
Adwokacką w Krakowie.
(M.M.)
UZASADNIENIE
Pozwany Towarzystwo Ubezpieczeń spółka akcyjna w W., zastępowany
przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o zbadanie spełnienia wymogów
niezawisłości i bezstronności sędziowskiej przez SSN Marcina Trzebiatowskiego
z uwagi na okoliczności towarzyszące jego powołaniu na sędziego.
W uzasadnieniu pozwany podniósł, że powołana w sposób niezgodny
z Konstytucją RP Krajowa Rada Sądownictwa, która jest podległa wpływowi
politycznemu, na podstawie uchwały, której Sędzia Marcin Trzebiatowski został
przedstawiony do pełnienia stanowiska Sędziego Sądu Najwyższego nie gwarantuje
przedstawionych fundamentalnych wymogów dla demokratycznego państwa prawa,
III CB 40/25 2
a co za tym idzie, istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania
w niniejszej sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podstawą wniosku był art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym (dalej: „uSN”)
w brzmieniu obowiązującym od 15 lipca 2022 r., zgodnie z którym dopuszczalne jest
badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości
i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu
i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to
doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego
wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego
oraz charakteru sprawy. Natomiast na podstawie art. 29 § 9 i 10 wskazanej ustawy
wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności powinien czynić zadość
wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie
stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 29 § 5 oraz
przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich
poparcie. Wniosek niespełniający tych wymagań podlega odrzuceniu bez wezwania
do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po
upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
W ocenie Sądu Najwyższego wniosek pozwanego podlega odrzuceniu
z powodu braku spełnienia przesłanek określonych w art. 29 § 5 uSN. Pozwany
wskazał we wniosku, jakie okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Marcina
Trzebiatowskiego do pełnienia urzędu Sędziego Sądu Najwyższego postrzega jako
naruszające standard niezawisłości i bezstronności. Natomiast wniosek nie zawiera
wskazania okoliczności uzasadniających żądanie ani dowodów na ich poparcie
w zakresie dotyczącym sposobu postępowania sędziego po powołaniu, jak
i charakteru sprawy oraz wpływu na jej wynik (zob. art. 29 § 9 pkt 2 u.SN). Jest to
jedno z wymagań formalnych wniosku. Okoliczności towarzyszące powołaniu
sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia
orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego
niezawisłości i bezstronności (zob. m.in. postanowienia SN: z 18 grudnia 2024 r.,
III CB 114/24 i z 15 stycznia 2025 r., III CB 125/24).
W motywach tej części wniosku powołał się jedynie na przebieg konkursu
awansowego, poprzedzającego powołanie Marcina Trzebiatowskiego do pełnienia
III CB 40/25 3
urzędu sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Cywilnej. Pozwany nie wskazał
natomiast, jak w okolicznościach sprawy I CSK 813/25 ewentualne naruszenie
standardu niezawisłości lub bezstronności związane z późniejszym postępowaniem
sędziego mogłoby wpływać na jej wynik (przy uwzględnieniu okoliczności
dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy). W tym zakresie pozwany
ograniczył się do kwestionowania samego trybu powołania, stwierdzając, że
w niniejszej sprawie został wylosowany do rozpoznania Sędzia Marcin
Trzebiatowski, który został powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa wyłonionej po uprzednim skróceniu w sposób niezgodny z Konstytucją
Rzeczypospolitej Polskiej kadencji legalnie działającej Rady. Dnia 25 czerwca
2024 r. Krajowa Rada Sądownictwa wydała uchwałę nr 453/2024 w przedmiocie
przedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisko Sędziego
Sądu Najwyższego. Ponadto pozwany przytoczył przebieg kariery zawodowej
Marcina Trzebiatowskiego przed powołaniem.
Pozwany zatem nie sprostał wymogom formalnym wniosku i nie przytoczył
wszystkich trzech przesłanek zawartych w art. 29 § 5 uSN.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia
wymagań formalnych określonych w art. 29 § 9 pkt 2 i na podstawie art. 29 § 10 u.SN
orzekł jak w sentencji.
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- I ZB 65/24 2026-03-19Czy wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach jego powołania, podlega odrzuceniu?
- III CB 22/25 2025-04-15Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na ogólnych okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie o Sądzie…
- III CB 45/23 2023-11-09Czy wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty głównie na okolicznościach powołania na urząd, a nie na jego postępowaniu po powołaniu, spełnia wymogi formalne do…
- III CB 9/23 2023-03-29Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach dotyczących jego powołania, bez wskazania wpływu tych okoliczności na konkretną sprawę, spełnia…
- III CB 86/24 2026-03-04Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty wyłącznie na okolicznościach powołania sędziego na urząd, może stanowić podstawę do stwierdzenia naruszenia…
Powołane przepisy
art. 29 § 5art. 29 § 9art. 29 § 9 pkt 2art. 29 § 10§ 5§ 9§ 9 pkt 2§ 10
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy