III CB 70/23

III CB 70/23 POSTANOWIENIE 11 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 11 stycznia 2024 r. w Warszawie wniosku A. M. o zbadanie spełnienia przez SSN Tomasza Szanciło wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie II CSKP 1414/22 z powództwa A. M. przeciwko Gminie Miasta Szczecin o zapłatę odrzuca wniosek. UZASADNIENIE Pełnomocnik powódki wniósł o stwierdzenie występowania przesłanek z art. 29 § 5 ustawy o SN wobec SSN Tomasza Szanciło, wyznaczonego do składu Sądu Najwyższego mającego rozpoznać sprawę II CSKP 1414/22. Jako podstawę wniosku wskazał, iż uzasadnieniem występowania przesłanki z art. 29 § 5 ustawy o SN jest udział SSN Tomasza Szanciło w konkursie na wolne stanowisko sędziowskie w Sądzie Najwyższym przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (ustawa nowelizująca KRS), a następnie – po uzyskaniu nominacji do Sądu Najwyższego, orzekanie i sprawowanie przez SSN Tomasza Szanciło wymiaru sprawiedliwości, w tym wyrażanie poglądów orzeczniczych sprzecznych z dotychczasowa linią orzeczniczą SN bądź niekorzystnych dla niektórych rodzajów podmiotów. Argumentując swoje stanowisko powołał się m.in. na wybrane III CB 70/23 2 orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które ma wspierać złożony przez niego wniosek. Zaprezentował także swoją koncepcję bezstronności, niezależności i niezawisłości, wspierając się poglądami orzecznictwa i doktryny. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Wniosek pełnomocnika obwinionej nie spełnia wymagań formalnych. Zgodnie z art. 29 § 5 ustawy o SN dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek strony lub uczestnika postępowania przed Sądem Najwyższym, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Wniosek o stwierdzenie ww. przesłanek powinien być złożony wobec sędziego Sądu Najwyższego wyznaczonego do składu rozpoznającego: środek zaskarżenia; sprawę dyscyplinarną; sprawę o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury; sprawę z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczącą sędziego Sądu Najwyższego, oraz sprawę z zakresu przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku (art. 29 § 6 ustawy o SN). Poza tym, wniosek z art. 29 § 5 ustawy o SN powinien zostać złożony w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę oraz, aby uczynić zadość wymogom, o których mowa w art. 29 § 9 ustawy o SN, tj. odpowiadać wymogom przewidzianym dla pisma procesowego, a także zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 29 § 5 ustawy o SN oraz powoływać okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. W świetle wskazanych przepisów wniosek złożony w sprawie wskazuje jedynie, iż pełnomocnik powódki ma wątpliwości co do prawidłowości powołania SSN Tomasza Szanciło, z uwagi na udział w tym procesie KRS ukształtowanej III CB 70/23 3 w trybie określonym przepisami ustawy nowelizującej KRS, a także powołuje się na poglądy orzecznicze wyrażone przez Sąd Najwyższy w składach, w których zasiadał SSN Tomasz Szanciło, kwestionując je, jednak nie wskazuje jak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ewentualne naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności mogłoby wpływać na jej wynik. Po drugie, Wnioskodawca poza przytoczeniem okoliczności faktycznych, które w jego ocenie uzasadniają żądanie, nie przedstawia w zasadzie żadnych dowodów na poparcie tych okoliczności. Po trzecie, Wnioskodawca nie wskazuje żadnych okoliczności towarzyszących powołaniu SSN Tomasza Szanciło i jego postępowania po powołaniu, które miałyby uzasadniać jego żądanie, poza negowaniem niektórych orzeczeń SN. Są to zaś elementy konstrukcyjne i zarazem konstytutywne wniosku, których brak, stosownie do treści art. 29 § 9 pkt 1 i 2 ustawy o SN w zw. z art. 29 § 10 zd. 1 ustawy o SN powoduje konieczność odrzuceniu wniosku przez sąd, bez wezwania strony do usunięcia braków formalnych. Dodatkowo, w kontekście udziału SSN Tomasza Szanciło w postępowaniu nominacyjnym przed KRS ukształtowanym według przepisów ustawy nowelizującej KRS, trzeba wskazać, iż wniosek pełnomocnika nie uwzględnia obowiązującego porządku konstytucyjnego. Należy bowiem przypomnieć, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 25 marca 2019 r., K 12/18, wypowiedział się, co do zgodności powoływania sędziów do KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., nie stwierdzając naruszenia standardu konstytucyjnego w tym zakresie. Na marginesie zauważyć należy zawarty we wniosku o stwierdzenie występowania przesłanek z art. 29 § 5 ustawy o SN odrębny wniosek o wyłączenie in gremio wszystkich sędziów niewyznaczonych do rozpoznania sprawy, powołanych w określonych okolicznościach, które pełnomocnik powódki zdaje się kwestionować. Wobec tego wniosku należy stwierdzić, iż został on złożony przed wyznaczeniem składu SN, a zatem jest niedopuszczalny, procesowo bezskuteczny i nie wywołuje jakichkolwiek skutków prawnych, nie tamując tym samym rozpoznania wniosku z art. 29 § 5 ustawy o SN. Strona nie ma interesu prawnego w żądaniu wydania rozstrzygnięcia, choćby w kwestii wpadkowej - jak ta III CB 70/23 4 dotycząca wyłączenia sędziego - który uzasadniałby działania sądu poza istniejącym aktualnym, rzeczywistym i konkretnym stosunkiem procesowym. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji. [ał]