III CKN 1036/98

Izba Cywilna2000-12-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 233 § 1 kpc i art. 378 § 2 kpc, może stanowić skuteczną podstawę kasacji w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji dokonał oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, a zarzut opiera się na błędnym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, takich jak art. 84 kc?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że powołanie się w kasacji na naruszenie art. 84 kc jest nieporozumieniem, ponieważ przepis ten dotyczy czynności prawnych materialnych, a nie procesowych. Kwestionowanie prawidłowości odczytania zeznań świadka przez sąd nie może być podstawą do zastosowania tego przepisu. Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu kasacyjnym jest sądem prawa, a nie faktów, a zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc może być skuteczny tylko wyjątkowo, gdy sąd odwoławczy naruszył zasady oceny dowodów. W niniejszej sprawie autor kasacji nie wykazał naruszenia tych zasad.
Stan faktyczny
Powództwo dotyczyło rozwiązania umowy najmu lokalu mieszkalnego w celu przeprowadzenia remontu. Sąd pierwszej instancji uwzględnił powództwo, nakazując pozwanej opróżnienie lokalu i przeniesienie się do lokalu zamiennego. Sąd drugiej instancji utrzymał wyrok w mocy, jedynie przesuwając termin wydania lokalu. Pozwana wniosła kasację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 kpc i art. 378 § 2 kpc, oraz błędne zastosowanie art. 84 kc.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanej jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw na mocy art. 393(12) kpc.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CKN 1036/98 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 grudnia 2000 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - Antoni Górski (spraw.) Sędziowie: SN - Henryk Pietrzkowski SN - Marek Sychowicz Protokolant: Iwona Budzik po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2000 r. na rozprawie sprawy z powództwa W. M. przeciwko W. P. o rozwiązanie umowy najmu lokalu, na skutek kasacji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 28 maja 1998 r., sygn. akt I Ca […] oddala kasację. 2 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z 16 marca 2000 r. Sąd Rejonowy w S. rozwiązał łączący strony stosunek najmu i nakazał pozwanej aby opróżniła i wydała powodowi w terminie 14-tu dni od uprawomocnienia się tego wyroku lokal mieszkalny stanowiący przedmiot najmu i przeniosła się na koszt powoda do wskazanego w wyroku lokalu zamiennego. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że podstawą uwzględnienia powództwa była konieczność wykonania przez wynajmującego powoda kapitalnego remontu całego domu, w którym znajduje się sporny lokal (art. 33 i 35 ustawy z 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych - Dz.U. Nr 105 z 1994 r. ze zm.). Apelacja pozwanej od tego rozstrzygnięcia została uwzględniona wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z 28 maja 1998 r. jedynie przez przesunięcie terminu wydania spornego lokalu na dzień 1 sierpnia 1998 r., natomiast w części, w której kwestionowała samą zasadę powództwa została oddalona, jako niesłuszna. W kasacji od tego wyroku opartej na podstawie naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 378 § 2 kpc i art. 233 § 1 kpc pełnomocnik pozwanej wnosił o uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Odwoławczemu lub Sądowi pierwszej instancji. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Przede wszystkim należy stwierdzić, uwzględniając całą treść kasacji oraz jej konstrukcję formalno-prawną, że powołanie się w niej na naruszenie art. 84 kc jest nieporozumieniem. Przepis ten dotyczy bowiem czynności prawnych materialnych, a nie procesowych. Skoro zaś w kasacji kwestionuje się prawidłowość odczytania przez Sąd właściwej treści zeznań przesłuchanej w charakterze strony pozwanej, to w takim kontekście art. 84 kc nie może mieć 3 w ogóle zastosowania. Dlatego też odwoływanie się do niego w kasacji jest błędne i tym samym nieskuteczne. Nie można też podzielić zastrzeżeń pozwanej co do dokonanej przez Sąd oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. Z istoty postępowania kasacyjnego wynika, że orzekający w nim Sąd Najwyższy jest Sądem co do prawa, a nie co do faktów. Podstawą jego wyrokowania pozostają więc ustalenia dokonane przez sąd drugiej instancji. Kwestionowanie prawidłowości tych ustaleń przez podniesienie w kasacji zarzutu uchybienia art. 233 § 1 kpc może być skuteczne tylko wyjątkowo, kiedy sąd odwoławczy, będący przecież w systemie apelacyjnym instancją merytoryczną, naruszy przewidziane w tym przepisie zasady, którymi powinien się kierować przy dokonywaniu oceny dowodów i wyprowadzaniu na podstawie tej oceny ustaleń. Wedle tego przepisu ocena ta powinna być całościowa i wszechstronna - i jak się powszechnie przyjmuje - pozostawać w zgodzie z zasadami poznania naukowego, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Autor kasacji niczym nie wykazał, aby w zaskarżonym orzeczeniu doszło do naruszenia którejś z tych zasad. W szczególności niesłuszne są jego zastrzeżenia co do tego, że wskazany przez powoda lokal spełnia wymogi lokalu zamiennego, zdatnego do przeprowadzenia się tam powódki. Mieści się on w nowo wybudowanym domu przez powoda, a jego pełną przydatność do zamieszkania potwierdził świadek M. L. - specjalista od spraw budownictwa i architektury, a także Nadzór Budowlany Urzędu Rejonowego w S.. W tej sytuacji oświadczenie pozwanej wyrażające gotowość czasowej przeprowadzki do tego lokalu dopełniało tylko prawidłowości ustaleń Sądu w tym przedmiocie. Późniejsza zmiana stanowiska pozwanej co do tej kwestii i uznanie, że lokal ten nie spełnia jednak standardów lokalu zamiennego nie może skutecznie zakwestionować ocen Sądu, a zastosowana przez skarżącego formuła prawna dla tej zmiany stanowiska pozwanej wskazująca, że wcześniej złożyła ona oświadczenie woli pod wpływem błędu, jest, o czym już wspomniano, oczywiście błędna. 4 Dlatego też podniesiony w kasacji zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc jest nietrafny. Tym samym bezpodstawne są też pretensje skarżącego o naruszenie art. 378 § 1 kpc „poprzez nie rozpoznanie zarzutu apelacji dotyczącego uchybienia art. 84 kc przez przyjęcie, że W. P. złożyła oświadczenie woli w formie zeznań w trybie art. 299 kpc wolne od błędów co do treści czynności prawnej w przedmiocie nie kwestionowania opinii M. L.” (...). W rezultacie kasacja, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 39312 kpc. aw jb.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 33art. 378 § 2 kpcart. 233 § 1 kpcart. 84 kcart. 378 § 1 kpcart. 299 kpcart. 39312 kpc.§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy