III CNP 36/15

Sygn. akt III CNP 36/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa O. R. przeciwko małoletniemu B. R. reprezentowanemu przez przedstawicielkę ustawową A. R. o obniżenie alimentów, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lutego 2016 r., na skutek skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt III Ca […], odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Okręgowy w N. odrzucił apelację powoda O. R. i wskutek apelacji małoletniego B. R. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w N. IX Zamiejscowego Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z siedzibą w M. w ten sposób, że oddalił powództwo o obniżenie alimentów. Zaakceptował ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd pierwszej instancji z tą zmianą, że uznał za niewiarogodne twierdzenia o pogorszeniu jego sytuacji materialnej i uzyskiwaniu dochodów jedynie w wysokości 1600 zł miesięcznie, zmniejszeniu się potrzeb małoletniego i korzystnej zmianie sytuacji materialnej matki małoletniego. Wskazując, że powód w toku sprawy rozwodowej, w której 2 wyrok uprawomocnił się z dniem 10 grudnia 2012 r., dobrowolnie zobowiązał się łożyć na syna kwotę 1800 zł miesięcznie, wyjaśnił, że dla oceny czy nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 k.r.o. miarodajne mogą być zdarzenia, które nastąpiły po tej dacie. Z tej przyczyny uznał za irrelewantne dla rozstrzygnięcia zdarzenia w postaci rzekomego obniżenia wynagrodzenia powoda w spółce […] M. i utratę możliwości czerpania dochodu z pensjonatu w K., który prowadzi matka małoletniego. Sąd Okręgowy uznał także, iż powód nie wykazał, by utracił stanowisko wiceprezesa w spółce „P. […]” i wysoko ocenił możliwości zarobkowe powoda z uwagi na jego wykształcenie, doświadczenie biznesowe i fakt posiadania dużego kapitału w gotówce, co umożliwia mu rozwijanie działalności gospodarczej. Jako potwierdzający dobrą sytuację powoda i zaprzeczający uzyskiwaniu dochodu w wysokości 1600 zł wskazał fakt urodzenia się dwóch córek z nowego związku. Oceniając potrzeby małoletniego dokonał porównania jego miejsca zamieszkania i kosztów utrzymania w dacie ustalenia alimentów i w dacie orzekania i stwierdził, że ich rodzaj i zakres nie zmienił się od daty wyroku rozwodowego. Nie zmieniły się także dochody i sytuacja matki małoletniego. Powód wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego wyroku w całości i zarzucając naruszenie art. 135, 135 § 2 i 138 k.r.o. oraz art. 227 w zw. z 217 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 391 i 382 k.p.c., art. 381 i art. 316 w zw. z 391 k.p.c. wskazał, że jest on niezgodny z art. 135 § 1, 135 § 2, 138 k.r.o. i art. 217 § 1 i 2 w zw. 391 § 1 k.p.c., art. 382, 316 w zw. z 391 § 1 k.p.c. oraz 381 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Pojęcie orzeczenia niezgodnego z prawem (art. 424 § 1 i 2 k.p.c.) było przedmiotem wykładni w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego i ukształtował się pogląd, że jest to orzeczenie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętym standardami rozstrzygnięć albo orzeczenie wydane w wyniku rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, a naruszenie to jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06 (OSNC 2007, nr 2, poz. 35) stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, to ustalenie jego bezprawności, które musi 3 uwzględniać istotę władzy sądowniczej, a zatem zarówno orzekanie w warunkach niezawisłości, w sposób bezstronny, zależny nie tylko od obowiązujących ustaw, ale także od „ głosu sumienia” sędziego oraz jego swobody w ocenie prawa i faktów stanowiących podłoże sporu. Bezprawność orzeczenia sądowego ma zatem charakter bezprawności kwalifikowanej, a jego niezgodność z prawem musi polegać na elementarnej i oczywistej obrazie prawa przez sąd, a więc takiej, która polega na błędach w wykładni lub subsumcji o stopniu rażącym i oczywistym (wyroki z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. I CNP 72/08, nie publ., z dnia 17 maja 2012 r., I CNP 55/11, nie publ., z dnia 14 czerwca 2012 r., I CNP 7/12, nie publ.). Kwestionowanemu przez powoda wyrokowi Sądu Okręgowego tak pojętego rozumienia bezprawności nie można przypisać. Powód zaskarżył wyrok w całości, a więc również postanowienie w punkcie pierwszym, w którym została odrzucona jego apelacja, lecz w tym zakresie nie podniósł ani żadnych zarzutów ani argumentów jurydycznych. Odnośnie do punktu drugiego uszedł uwadze skarżącego zakaz oparcia skargi na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 4244 zd. 2 k.p.c.) oraz związanie Sądu Najwyższego ustaloną podstawą faktyczną rozstrzygnięcia (art. 42412 w zw. z art. 39813 § 2 k.p.c.). Mimo bowiem formalnego oparcia skargi na zarzutach dotyczących prawa materialnego lub przepisów postępowania większość argumentów odnosi do polemiki z ustaleniami dokonanymi przez Sąd drugiej instancji, prezentując ich własną wersję i ocenę poszczególnych zdarzeń i pomijając przy tym niedopuszczalność powoływania się na te zdarzenia, które zaszły w okresie przed wydaniem i uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego ustalającego wysokość alimentów. Odnosząc się do zarzutu pominięcia przez Sąd części materiału dowodowego w postaci oświadczeń majątkowych matki małoletniego wskazać trzeba, że skarżący wskazując na wysokość dochodu pomija wskazane w nich uzasadnione obiektywnie wydatki a wskazując podane przez nią oszczędności pomija wysokość oszczędności własnych, stąd nie można przyjąć, by ewentualne uchybienia procesowe mogły mieć wpływ na wynik sprawy i nosiły charakter kwalifikowany. Sąd drugiej instancji szeroko uzasadnił przyczyny dla których uznał za niewiarogodne twierdzenie 4 powoda o uzyskiwaniu dochodu w wysokości 1600 zł zamiast dotychczasowych 20.000 zł i przyczyny, dla których wysoko ocenił jego możliwości zarobkowe, oraz potrzeby dziecka w kontekście nie każdej zmiany stosunków a zmiany istotnej, o której mowa w art. 138 k.r.o. W tym też aspekcie ocenić trzeba zmianę polegającą na urodzeniu kolejnych dwojga dzieci powoda, zwłaszcza że wysoki stopień ogólności twierdzeń powoda o ograniczeniu jego możliwości zarobkowych z tej przyczyny nie pozwala na stwierdzenie stopnia tego ograniczenia. Zarówno treść motywów zaskarżonego wyroku jak i treść zarzutów i uzasadnienie skargi nie pozwalają na przyjęcie, że argumenty powoda skutecznie wykazują elementarną i oczywistą obrazę prawa przez sąd w zakresie wykładni powołanych przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, a w konsekwencji wykazują kwalifikowany charakter bezprawności zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 4249 k.p.c. [l.n]