II CNP 20/16
Izba Cywilna2016-11-23
Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy zmiana lub uchylenie orzeczenia jest możliwe w drodze innych środków prawnych, w szczególności w przypadku orzeczeń dotyczących alimentów?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje, jeżeli zmiana lub uchylenie tego orzeczenia jest możliwe w drodze przysługujących stronie środków prawnych. W przypadku orzeczeń dotyczących alimentów, właściwym środkiem prawnym umożliwiającym zmianę orzeczenia, które zdaniem skarżącego nie zapewnia obecnie zaspokojenia potrzeb małoletniego i w ten sposób wyrządza mu szkodę, jest powództwo oparte na art. 138 k.r.o.Stan faktyczny
Małoletni D. K. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P., który oddalił jego powództwo o podwyższenie alimentów. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, który wcześniej podwyższył alimenty z 600 do 900 zł miesięcznie. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 138 k.r.o. w zw. z art. 135 § 1 k.r.o.) oraz prawa procesowego (art. 316 § 1 k.p.c. i art. 386 § 4 k.p.c.).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku i nie obciążył powoda kosztami postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 20/16 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 listopada 2016 r. skargi małoletniego D. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 października 2015 r., sygn. akt IV Ca (…) wydanego w sprawie z powództwa małoletniego D. K. przeciwko G. K. o podwyższenie alimentów, odrzuca skargę i nie obciąża powoda kosztami wywołanymi jej wniesieniem.
2 UZASADNIENIE Powód małoletni D. K. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 października 2015 r. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 22 kwietnia 2015 r., podwyższający z 600 do 900 zł miesięcznie alimenty zasądzone na rzecz powoda od jego ojca - pozwanego G. K.. W wyniku zmiany powództwo zostało oddalone. Przyczyną zmiany były odmienne ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd odwoławczy. Na ich podstawie Sąd przyjął, że mimo upływu trzech lat i zmiany struktury kosztów utrzymania powoda (obecnie trzyipółlatka uczęszczającego do przedszkola) oraz wzrostu zarobków pozwanego i podjęcia pracy przez matkę powoda nie zachodzą podstawy do podwyższenia świadczeń alimentacyjnych, ponieważ pozwany nie tylko płaci regularnie alimenty, ale również angażuje się w opiekę i wychowanie syna. Stara się z nim spotykać trzy razy w tygodniu, ponosi w tym czasie koszty jego utrzymania i zapewnia rozrywkę, a jego matka (babka powoda) od marca 2015 r. zrezygnowała z pobierania od matki powoda opłat za opiekę nad wnukiem. Z tego powodu wydatki na inną opiekunkę, zatrudnioną dla powoda przez matkę za 900 zł miesięcznie, Sąd uznał za nieuzasadnione. Koszty utrzymania dziecka ustalił ostatecznie na ok. 1.200 zł miesięcznie i uznał, że rodzice powinni w nich partycypować po połowie, a więc pozwany w dotychczasowej wysokości. W skardze powód wskazał jako jej podstawę - naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 138 k.r.o. w zw. z art. 135 § 1 k.r.o. oraz naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 316 § 1 k.p.c. i art. 386 § 4 k.p.c. Jako przepisy, z którymi zaskarżone orzeczenie jest niezgodne wskazała art. 138 k.r.o. w zw. art. 135 § 1 k.r.o. Wyjaśnił, że wydanie zaskarżanego wyroku wyrządziło mu szkodę, która w chwili składania skargi wynosiła 1200 zł i co miesiąc zwiększa się o 300 zł, których matce powoda brakuje na pokrycie usprawiedliwionych kosztów utrzymania syna. Skarżący wskazał, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
3 We wnioskach powód domagał się stwierdzenia niezgodności zaskarżonego wyroku z art. 138 k.r.o. w zw. art. 135 § 1 k.r.o. oraz zasądzenia od pozwanego kosztów postępowania wywołanego skargą. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje, jeżeli zmiana lub uchylenie tego orzeczenia jest możliwa w drodze przysługujących stronie środków prawnych. Skarżący argumentuje wprawdzie, że takie środki mu nie przysługują, pomija jednak - na co słusznie zwraca uwagę pozwany - przewidzianą w art. 138 k.r.o. możliwość wystąpienia o zmianę wysokości świadczeń alimentacyjnych. Jeżeli - jak argumentuje skarżący, przyjęty za podstawę orzekania stan faktyczny został stworzony na potrzeby procesu, a następnie doszło do jego zmiany - to właściwy środek procesowy umożliwiający zmianę orzeczenia, które zdaniem skarżącego nie zapewnia obecnie zaspokojenia potrzeb małoletniego powoda i w ten sposób wyrządza mu szkodę, stanowi powództwo oparte na art. 138 k.r.o. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2009 r., I CNP 91/09, OSNC-ZD 2010/C/85). Tym samym niniejsza skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 4248 k.p.c. O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. i art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 42412 k.p.c., mając na uwadze wysokość dochodów małoletniego i jego matki. jw
Powiązane orzeczenia
- I CNP 85/22 2022-09-08Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy istnieje możliwość wzruszenia orzeczenia za pomocą innych środków prawnych, takich jak powództwo o zmianę wysokości alimentów…
- I CNP 30/24 2025-06-25Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy istnieją inne środki prawne umożliwiające zmianę lub uchylenie orzeczenia, takie jak pozew o zmianę wysokości alimentów?
- IV CNP 4/19 2019-07-11Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje w sytuacji, gdy istnieje możliwość dochodzenia zmiany orzeczenia o alimenty poprzez pozew o obniżenie alimentów?
- III CNP 36/15 2016-02-16Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu okręgowego, dotyczącego obniżenia alimentów, może być oparta na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych lub oceny dowodów, a także czy naruszenie…
- III CNP 28/17 2018-03-22Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie wykazał wyczerpująco, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest m…
Powołane przepisy
art. 138 KROart. 135 § 1 KROart. 316 § 1 KPCart. 386 § 4 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4248 KPCart. 102 KPCart. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPCart. 42412 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy