III CNP 5/16

Sygn. akt III CNP 5/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa J. T. przeciwko W. K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 czerwca 2016 r., na skutek skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II Ca 1491/13, odrzuca skargę i zasądza od J. T. na rzecz W. K. 300 (trzysta) zł tytułem kosztów postępowania skargowego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2014 r. Sąd Okręgowy w Kielcach – po rozpoznaniu apelacji powoda – zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Kielcach jedynie w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu (zasądził od powoda na rzecz pozwanego 197 zł zamiast 377 zł), a w pozostałym zakresie oddalił apelację i orzekł o kosztach postępowania odwoławczego. Od wyroku Sądu drugiej instancji powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, ustanowiona ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) jest – podobnie jak skarga kasacyjna – środkiem prawnym sformalizowanym. Wysokie wymagania formalne stawiane skardze są związane nie tylko z jej specjalną, nadzwyczajną funkcją w systemie prawa, ale wynikają także z potrzeby spełnienia wysokich oczekiwań profesjonalnych. Zgodnie z art. 4245 § 1 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego została wniesiona, przytoczenie jej podstaw i ich uzasadnienia, wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy, wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosek o stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem. Wymienione wymagania skargi mają charakter konstrukcyjny i powinny być spełnione kumulatywnie. To oznacza, że skarga niespełniające któregokolwiek z nich jest dotknięta tzw. brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków i podlega odrzucenie bez wzywania do ich usunięcia. Każde z tych wymagań przewidzianych w art. 4245 § 1 k.p.c. – na co Sąd Najwyższy wielokrotnie zwracał uwagę – ma charakter samoistny, powinno być zatem spełnione niezależnie od innych wymagań (por. postanowienia Sąd Najwyższego: z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP 1/05, nie publ., i z dnia 18 stycznia III CNP 21/05 nie publ.). W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że obciążający skarżącego obowiązek wykazania, iż wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe oznacza przeprowadzenie prawniczej analizy przepisów dotyczących środków prawnych, których zastosowanie jest niedopuszczalne lub które z innych przyczyn nie mogły odnieść skutku. Zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c. skarżący musi „wykazać” (a więc nie „wskazać”, „przytoczyć” czy „uwiarygodnić”), że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia 3 w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Podkreśla się, że nie chodzi tylko o skargę kasacyjną czy skargę o wznowienie postępowania, ale także o inne środki prawne pozwalające na zmianę lub uchylenie orzeczenia, ewentualnie służące pozbawieniu lub ograniczeniu wykonalności (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 stycznia 2006 r., III CZP 23/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140, z dnia 21 grudnia 2006 r., III CZP 57/06 niepubl.). Tymczasem skarżący poprzestał na stwierdzeniu, że: „Zmiana wyroku nie jest i była możliwa w drodze przysługujących środków prawnych. Z uwagi na przedmiot orzeczenia w sprawie nie jest dopuszczalna skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego (art. 3981 § 1 k.p.c.), jak również zażalenie do Sądu Najwyższego (art. 3941 § 1 i 2 k.p.c.). Nie zachodzą także podstawy umożliwiające żądanie wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.”. Okoliczności powołane przez skarżącego nie mogą zatem być uznane za spełnienie w wyżej przedstawionym rozumieniu wymagania przewidzianego w art. 4241 § 1 pkt 5 k.p.c. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 4248 § 1 k.p.c. oraz art. 98 w związku z art. 391, art. 39821 i art. 42412 k.p.c.). aj