III CO 1140/22

Sygn. akt III CO 1140/22 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Łodko w sprawie z powództwa L. K. przeciwko J. K. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym 18 stycznia 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Suwałkach postanowieniem z 16 listopada 2022 r., sygn. akt I C 1076/22, o oznaczenie sądu właściwego, odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie można ustalić właściwości miejscowej. W sprawie o rozwód właściwość miejscową należy ustalić zgodnie z art. 41 k.p.c. Stanowi on, iż powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. 2 W niniejszej sprawie oznaczenie sądu na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. jest przedwczesne, a to z uwagi na fakt, że z uzasadnienia pozwu nie wynika, iż strony obecnie stale mieszkają na terenie Republiki Federalnej Niemiec. Sąd Okręgowy nie dokonał w niniejszej sprawie odpowiednich ustaleń co do miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu stron. Nie podjął próby doręczenia odpisu pozwu na adres pozwanej wskazany na terenie Republiki Federalnej Niemiec, jak też nie uzyskał w tym zakresie stanowiska powoda. Oznaczenie przez Sąd Najwyższy w trybie art. 45 k.p.c. sądu właściwego do rozpoznania sprawy będzie uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c., w tym z uwzględnieniem przesłanki zwykłego pobytu (zob. postanowienia SN: z 12 maja 2022 r., III CO 260/22, i z 26 stycznia 2022 r., III CO 125/22).