III CO 542/22
Izba Cywilna2022-06-25
Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy strony podają różne miejsca zamieszkania, w tym jedno poza granicami Polski?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego miejscowo na podstawie art. 45 § 1 k.p.c., gdy ustalenie tej właściwości na podstawie art. 41 k.p.c. jest możliwe po zweryfikowaniu rozbieżnych twierdzeń stron co do miejsca zamieszkania. Oznaczenie sądu przez Sąd Najwyższy jest uzasadnione dopiero w sytuacji, gdy żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie można ustalić właściwości miejscowej na zasadach ogólnych.Stan faktyczny
Powód wniósł o rozwód, wskazując jako miejsce zamieszkania stron miejscowość L. Pozwana podała jako swoje miejsce zamieszkania miejscowość R. w Republice Federalnej Niemiec. Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy, ze względu na rozbieżność w podanych przez strony miejscach zamieszkania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CO 542/22 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa R. D. przeciwko B. D. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 czerwca 2022 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w O. akt o sygn. VI C (…), celem oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. UZASADNIENIE Postanowieniem z 26 kwietnia 2022 r. Sąd Okręgowy w O. w sprawie z powództwa R. D. przeciwko B. D. o rozwód zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie można ustalić właściwości miejscowej. W sprawie o rozwód właściwość miejscową (wyłączną) ustala się zgodnie z art. 41 k.p.c. Stanowi on, iż powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce
2 zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. Oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie art. 45 k.p.c., sądu właściwego do rozpoznania powództwa, jest uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego ustalenia, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c. W niniejszej sprawie oznaczenie sądu na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. jest przedwczesne, a to z uwagi na fakt, iż z pozwu oraz odpowiedzi na pozew w aktach sprawy wynika rozbieżność między twierdzeniami stron co do ich miejsca zamieszkania. Powód jako miejsce zamieszkania stron wskazał L., zaś Pozwana R. (R.) w Republice Federalnej Niemiec. Z uwagi na rozbieżność między wskazanymi przez strony adresami zamieszkania konieczne jest jednoznaczne zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wobec powyższych rozbieżności zachodzą podstawy do ustalenia właściwości miejscowej na zasadach ogólnych. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III CO 149/22 2022-01-31Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy pozwana wskazała swoje miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
- I CO 77/17 2017-11-15Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy strony zamieszkują za granicą, a ich ostatnie miejsce zamieszkania w Polsce nie jest jednoznacznie ustalone?
- V CO 123/19 2019-06-07Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli Sąd Okręgowy nie przedstawił uzasadnienia wskazującego na niemożność ustalenia właściwości miejscowej?
- III CO 183/24 2024-03-18Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli nie można jednoznacznie stwierdzić, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania ani zwykłego pobytu w Polsce?
- III CO 260/22 2022-05-12Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy nie można jednoznacznie ustalić właściwości miejscowej na podstawie przepisów k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 45 § 1 KPCart. 41 KPCart. 45 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy