III CO 260/22

Izba Cywilna2022-05-12

Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy nie można jednoznacznie ustalić właściwości miejscowej na podstawie przepisów k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie oznacza sądu właściwego do wytoczenia powództwa na podstawie art. 45 § 1 k.p.c., jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej na podstawie okoliczności sprawy. W przypadku spraw o rozwód, właściwość miejscową ustala się zgodnie z art. 41 k.p.c. Oznaczenie przez Sąd Najwyższy jest uzasadnione jedynie w sytuacji, gdy żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów ogólnych, w tym z uwzględnieniem przesłanki zwykłego pobytu.
Stan faktyczny
Powódka wytoczyła powództwo o rozwód. Sąd Okręgowy w J. zwrócił się do Sądu Najwyższego celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, ponieważ nie mógł jednoznacznie ustalić właściwości miejscowej. Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c. jest nadal możliwe, a oznaczenie sądu przez Sąd Najwyższy jest przedwczesne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CO 260/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa K. K. przeciwko D. K. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 maja 2022 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w J. akt o sygn. I C […], celem oznaczenia właściwego sądu do rozpoznania sprawy odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. UZASADNIENIE Pozwem z 19 stycznia 2022 r. K. J. K. wytoczył powództwo o rozwód przeciwko D. K. Postanowieniem z 4 lutego 2022 r. Sąd Okręgowy w J. po rozpoznaniu sprawy z powództwa K. J. K. przeciwko D. K. o rozwód postanowił zwrócić się do Sądu Najwyższego celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie można ustalić właściwości miejscowej. 2 W sprawie głównej (o rozwód) właściwość miejscową (wyłączną) należy ustalić zgodnie z art. 41 k.p.c. Stanowi on, iż powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. Oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie art. 45 k.p.c., sądu właściwego do rozpoznania powództwa, będzie uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c., w tym z uwzględnieniem przesłanki zwykłego pobytu. W niniejszej sprawie oznaczenie sądu na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. jest przedwczesne, a to z uwagi na fakt, iż z uzasadnienia pozwu wynika, iż Powódka po przyjeździe do Polski mieszkała u teściowej (bez wskazania miejsca pobytu) oraz podjęła zatrudnienie. Nie sprecyzowano przy tym, czy stan ten trwa, czy też i kiedy Powódka powróciła na stałe do Wielkiej Brytanii. W konsekwencji konieczne jest jednoznaczne zweryfikowanie tego, czy nie zachodzą podstawy do ustalenia właściwości miejscowej na zasadach ogólnych. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. a.s.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 § 1 KPCart. 41 KPCart. 45 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy