III CO 293/22
Izba Cywilna2022-05-12
Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy z materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie brak możliwości ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy ustalenie właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c. nie zostało jednoznacznie wykluczone. Tryb oznaczenia sądu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. jest uzasadniony dopiero w sytuacji, gdy nie ma możliwości ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów ogólnych, co wymaga jednoznacznego stwierdzenia braku podstaw do jej ustalenia.Stan faktyczny
Powód wytoczył powództwo o rozwód. Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie właściwości miejscowej nie jest niemożliwe, ponieważ strony miały ostatnie wspólne miejsce zamieszkania w Polsce, a powódka nadal wskazuje miejsce zamieszkania w Polsce.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CO 293/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa S. G. przeciwko R. G. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 maja 2022 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w O. akt o sygn. I C […], celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. UZASADNIENIE Pozwem z 28 czerwca 2021 r. S. G. wytoczył powództwo o rozwód przeciwko R. G.. Postanowieniem z 10 lutego 2022 r. Sąd Okręgowy w O. po rozpoznaniu sprawy z powództwa S. G. przeciwko R. G. o rozwód postanowił zwrócić się do Sądu Najwyższego celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy oznacza sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy nie można ustalić właściwości miejscowej.
2 W sprawie głównej (o rozwód) właściwość miejscową (wyłączną) należy ustalić zgodnie z art. 41 k.p.c. Stanowi on, iż powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. Oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie art. 45 k.p.c., sądu właściwego do rozpoznania powództwa, będzie uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c. W niniejszej sprawie oznaczenie sądu na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. jest przedwczesne, a to z uwagi na fakt, iż z uzasadnienia pozwu wynika, iż strony w trakcie pobytów w Polsce przebywają na terenie B., gdzie zakupiły mieszkanie, lub w P., gdzie zamieszkiwały po zawarciu małżeństwa, a przed wyjazdem do Wielkiej Brytanii. Jest to tym bardziej uzasadnione, iż Powódka w pozwie jako miejsce zamieszkania wskazała P.. W konsekwencji konieczne jest jednoznaczne zweryfikowanie tego, czy nie zachodzą podstawy do ustalenia właściwości miejscowej na zasadach ogólnych. Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. a.s.
Powiązane orzeczenia
- I CO 77/20 2020-07-02Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy istnieją podstawy do ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- V CO 17/18 2018-01-29Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- III CO 917/24 2024-12-05Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- III CO 1449/24 2024-12-06Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy właściwość miejscowa może być ustalona na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
- V CO 23/18 2018-01-29Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
Powołane przepisy
art. 45 § 1 KPCart. 41 KPCart. 45 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy