III CO 917/24

III CO 917/24 POSTANOWIENIE 5 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 5 grudnia 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M. S. przeciwko A. J. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Katowicach postanowieniem z 29 lipca 2024 r., XVIII C 247/24, o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia sądu. [D.R.] UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 lipca 2024 r. Sąd Okręgowy w Katowicach zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa M. S. przeciwko A. J. o rozwód. Sąd Okręgowy nie uzasadnił swojego postanowienia oraz nie wskazał w sposób wyraźny podstawy prawnej swojego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie art. 45 k.p.c., sądu właściwego do rozpoznania powództwa jest uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia, że nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na III CO 917/24 2 podstawie art. 41 k.p.c. (zob. postanowienia SN: z 26 stycznia 2022 r., III CO 125/22; z 12 czerwca 2024 r., III CO 581/24). W sprawie o rozwód właściwość miejscową należy ustalić zgodnie z art. 41 k.p.c. który stanowi, że powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. W niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba oznaczenia sądu właściwego przez Sąd Najwyższy, skoro powód w pozwie podał, że żadna ze stron nie zamieszkuje obecnie w miejscowości będącej ich ostatnim miejscem wspólnego zamieszkania, że pozwana nie ma stałego miejsca zamieszkania w Polsce, oraz wskazał swoje miejsce zamieszkania w Katowicach, a Sąd Okręgowy nie ustalił, aby wskazanie to nie odpowiadało rzeczywistości. Oznacza to, że możliwe jest określenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 zd. 2 in fine k.p.c. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [D.R.] [ał]