V CO 155/19

Izba Cywilna2019-07-02

Skład orzekający: Joanna Misztal-Konecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo o rozwód, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy można ustalić właściwość miejscową zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Właściwość miejscową w sprawach o rozwód określa art. 41 K.p.c., który stanowi, że powództwo wytacza się przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu, a w braku tej podstawy – sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wystąpiła do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód przeciwko swojemu mężowi. Wspólne miejsce zamieszkania stron znajdowało się na terenie Holandii, gdzie pozwany nadal przebywa. Wnioskodawczyni obecnie zamieszkuje w Polsce. Na podstawie tych okoliczności Sąd Najwyższy uznał, że możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów K.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CO 155/19 POSTANOWIENIE Dnia 2 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Misztal-Konecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 lipca 2019 r., sprawy z wniosku A. P. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, oddala wniosek. 2 UZASADNIENIE A. P. wystąpiła do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo o rozwód przeciwko D. J. V. d. V.. Zgodnie z art. 45 K.p.c. Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli w myśl przepisów Kodeksu postępowania cywilnego nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej. Właściwość miejscową w sprawach o rozwód określa art. 41 K.p.c. Przepis ten stanowi, że powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. W przepisie tym chodzi o wspólne miejsce zamieszkania małżonków w Polsce, stąd w świetle okoliczności wskazanych we wniosku ustalenia właściwości sądu na tej podstawie dokonać nie można. Z braku tej podstawy zatem wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. Z okoliczności sprawy wynika, że wspólne miejsce zamieszkania stron znajdowało się na terenie Holandii, gdzie mąż wnioskodawczyni nadal przebywa. Natomiast wnioskodawczyni obecnie zamieszkuje w D.. Skoro pozwany zamieszkuje w Holandii, podstawa z miejsca zamieszkania pozwanego nie może znaleźć zastosowania, co nakazuje odwołać się do ostatniej z podstaw – miejsca zamieszkania powódki. Z uwagi na to, że możliwe jest ustalenie właściwości miejscowej na podstawie art. 41 zd. 2 in fine K.p.c., wniosek złożony do Sądu Najwyższego o orzeczenie na podstawie art. 45 K.p.c. należało oddalić. a

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 K.p.c.art. 41 K.p.c.art. 41

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy