III CO 118/22
Izba Cywilna2022-01-31
Skład orzekający: Dariusz Dończyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy sąd okręgowy wystąpił z takim wnioskiem w formie zarządzenia, a nie postanowienia z uzasadnieniem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego miejscowo, jeśli sąd okręgowy występuje z takim wnioskiem w formie zarządzenia, a nie postanowienia z uzasadnieniem. Wystąpienie do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego miejscowo w trybie art. 45 k.p.c. wymaga formy postanowienia, które powinno zawierać uzasadnienie wyjaśniające, dlaczego nie można ustalić właściwości miejscowej według zasad ogólnych.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. przedłożył Sądowi Najwyższemu akta sprawy o rozwód, wskazując na konieczność oznaczenia sądu właściwego miejscowo przez Sąd Najwyższy w trybie art. 45 k.p.c. Wystąpienie to miało formę zarządzenia, a nie postanowienia z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy uznał, że taka forma jest nieprawidłowa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powodu nieprawidłowej formy wystąpienia sądu okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CO 118/22 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z powództwa M. T. przeciwko K. T. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 31 stycznia 2022 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w K. akt o sygn. XVIII C (…), w celu oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy. UZASADNIENIE Na podstawie zarządzenia z dnia 25 listopada 2021 r. Sąd Okręgowy w K. przedłożył Sądowi Najwyższemu akta sprawy z powództwa M. T. przeciwko K.T. o rozwód (sygn. akt XVIII C (…)) wskazując na konieczność oznaczenia sądu właściwego miejscowo przez Sąd Najwyższy w trybie art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy, zważył co następuje: Zgodnie z art. 45 § 2 k.p.c. (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2019 r., poz. 1469 ze zm.) do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy występuje wyłącznie sąd, do którego wypłynął pozew w razie uznania, że w okolicznościach faktycznych sprawy
2 nie można ustalić właściwości miejscowej (art. 45 § 1 k.p.c.). Właściwą formą tego wystąpienia przez sąd jest postanowienie, co wynika z art. 354 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 30 kwietnia 2021 r., IV CO 1/21, nie publ., z dnia 10 września 2020 r., IV CO 184/20, nie publ., z dnia 30 września 2020 r., II CO 222/20, nie publ.). Wskazać jednocześnie należy, że postanowienie to powinno zawierać uzasadnienie, bez sporządzenia którego Sąd Najwyższy nie jest w stanie przeprowadzić oceny zasadności wystąpienia z żądaniem wskazania sądu właściwego miejscowo (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 stycznia 2021 r., I CO 155/20, nie publ., z dnia 29 maja 2018 r., III CO 56/18, OSNC-ZD 2019, nr 2, poz. 25 i z dnia 1 czerwca 2015 r., III CO 37/15, ONSC 2015, nr 12, poz. 150). W związku z tym, że w niniejszej sprawie podstawą wystąpienia do Sądu Najwyższego o wyznaczenie sądu właściwego miejscowo (art. 45 k.p.c.) było zarządzenie, a nie postanowienie, jak wymaga tego art. 345 w zw. z art. 45 § 2 k.p.c. oraz nie przywołano żadnych przesłanek merytorycznych pozwalających na określenie motywów wystąpienia ze stosownym wnioskiem, Sąd Najwyższy oddalił wniosek. Rozstrzygnięcie to nie stanowi przeszkody do ponownego wystąpienia w trybie art. 45 k.p.c. o oznaczenie sądu właściwego, ale we właściwej formie (postanowienia) wraz z uzasadnieniem, w którym sąd występujący wyjaśni swoje stanowisko, że w sprawie o rozwód nie można oznaczyć sądu właściwego według zasad wynikających z art. 41 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III CO 37/21 2021-09-15Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy sąd okręgowy nie uzasadnił swojej prośby o oznaczenie sądu?
- III CO 53/21 2021-09-15Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy sąd okręgowy nie przedstawił uzasadnienia swojej wątpliwości co do właściwości miejscowej?
- IV CO 260/21 2021-12-14Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli sąd okręgowy nie uzasadnił swojego wniosku w tym zakresie?
- II CO 143/21 2021-10-14Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli sąd okręgowy nie uzasadnił swojego wniosku?
- IV CO 240/21 2021-10-29Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, jeśli sąd okręgowy nie przedstawił uzasadnienia dla swojego wniosku o oznaczenie sądu?
Powołane przepisy
art. 45 KPCart. 45 § 2 KPCart. 45 § 1 KPCart. 354 KPCart. 345art. 41 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy