III CO 56/18
Izba Cywilna2018-05-29
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy miejscowo, jeżeli sąd okręgowy nie wykazał konkretnych okoliczności sprawy uzasadniających niemożność ustalenia właściwości miejscowej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego miejscowo, jeżeli sąd okręgowy nie wykazał konkretnych okoliczności sprawy, które uniemożliwiają ustalenie właściwości miejscowej na podstawie przepisów kodeksu. Uzasadnienie wniosku o oznaczenie sądu musi spełniać podstawowe standardy, a sąd powszechny nie może przerzucać na Sąd Najwyższy swoich obowiązków jurysdykcyjnych.Stan faktyczny
Powód wniósł sprawę o rozwód. Sąd Okręgowy, wnioskując do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo, ograniczył się do ogólnikowej formułki bez wskazania konkretnych okoliczności sprawy. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego miejscowo.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CO 56/18 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa A.A. przeciwko M.A. o rozwód, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2018 r., wniosku o oznaczenie sądu, odmawia oznaczenia sądu.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 45 k.p.c., Sąd Najwyższy oznacza sąd właściwy miejscowo, jeżeli na podstawie przepisów kodeksu oraz okoliczności sprawy nie można takiej właściwości ustalić. Przed wytoczeniem powództwa z inicjatywą oznaczenia sądu może wystąpić powód, a po wytoczeniu powództwa także sąd, do którego sprawa została skierowana, jeżeli stwierdzi niemożność przekazania sprawy sądowi właściwemu z powodu braku podstaw pozwalających na określenie właściwości miejscowej (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1976 r., II CO 3/76, OSNCP 1977, nr 2, poz. 30). W obu wypadkach – zarówno wtedy, gdy wniosek składa powód, jak i wtedy, gdy czyni to sąd – muszą być wykazane przyczyny uzasadniające oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c.; w przeciwnym wypadku, Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu. Przedstawiając wniosek o oznaczenie sądu właściwego w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2018 r., Sąd Okręgowy ograniczył się w jego uzasadnieniu do ogólnikowej formułki luźno nawiązującej do treści art. 45 k.p.c., bez wskazania konkretnych okoliczności sprawy, sytuacji stron, a także – ewentualnie – przepisów o właściwości miejscowej, które nie pozwalają na ustalenie sądu miejscowo właściwego. Uzasadnienie postanowienia nie tylko więc nie spełnia podstawowych standardów uzasadnienia orzeczenia (art. 328 § 2 k.p.c.), ale przede wszystkim nie pozwala na ocenę przedstawionego wniosku oraz jego weryfikację. Jest przy tym oczywiste, że sąd powszechny nie może przerzucać na Sąd Najwyższy swych podstawowych obowiązków jurysdykcyjnych i „zmuszać” go do rekonstrukcji albo poszukiwania argumentów leżących u podstaw wydanego orzeczenia. Z tych względów odmówiono wnioskowi. ał
Powiązane orzeczenia
- IV CO 162/21 2021-10-15Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy miejscowo, jeśli sąd okręgowy nie przedstawił uzasadnienia swojego wniosku?
- III CO 521/23 2023-11-08Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy w sytuacji, gdy sąd okręgowy kwestionuje właściwość rzeczową, a nie miejscową, powołując się na przepisy dotyczące ustalania właściwości miejscowej?
- III CO 538/24 2024-05-27Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy miejscowo, gdy powód sam wskazał sąd ogólny pozwanego, a sąd pierwszej instancji ma wątpliwości co do swojej właściwości?
- III SO 1/15 2015-04-01Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy, gdy na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego nie można ustalić takiej właściwości, nawet jeśli istnieje wątpliwość co do jury…
- IV CO 136/21 2021-10-21Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania powództwa, gdy sąd występujący z wnioskiem nie wyjaśnił przyczyn wątpliwości co do właściwości miejscowej?
Powołane przepisy
art. 45 KPCart. 328 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy