III CO 124/23
Izba Cywilna2023-02-24
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy o wyłączenie komornika i sędziów innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uznając, że przytoczone przez Sąd Rejonowy motywy nie uzasadniają zastosowania art. 441 k.p.c. Wskazano, że okoliczności faktyczne muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, a obawa o bezstronność rozpoznania sprawy musi być realna, a nie hipotetyczna. Sama relacja koleżeńska wierzyciela z sędziami oraz fakt, że wierzycielka jest zwierzchnikiem sędziów orzekających w sądzie, nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy we Włodawie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o wyłączenie komornika i sędziów innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była okoliczność, że wierzycielami w postępowaniu egzekucyjnym są osoby blisko związane z sędziami orzekającymi w Sądzie Rejonowym we Włodawie, w tym małżonkowie, z których jedno jest zwierzchnikiem sędziów i utrzymuje z nimi koleżeńskie relacje. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
III CO 124/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z wniosku U. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w K., M. Sp. z o.o., z udziałem A. W. o wyłączenie komornika sądowego i wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego we Włodawie, na posiedzeniu niejawnym 24 lutego 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie, na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy we Włodawie postanowieniem z 3 lutego 2023 r., sygn. akt I Co 277/22, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy we Włodawie złożył do Sądu Najwyższego wniosek o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym - na podstawie art. 441 k.p.c. - sprawy z wniosku U. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w K.., M. Sp. z o.o., P. W. i D. W. z udziałem A. W. o wyłączenie komornika sądowego i wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego we Włodawie. W uzasadnieniu wskazał, że w jednym z postępowań egzekucyjnych przeciwko A. W. (w sprawie Km 93/2) wierzycielami pozostają D. W. – obecnie Wiceprezes Sądu Okręgowego w L., a wcześniej - Prezes Sądu Rejonowego w W. oraz jej małżonek P. W., w przeszłości - kurator sądowy Sądu Rejonowego w W.
III CO 124/23 2 Sąd wskazał ponadto, że wierzycielka jest obecnie zwierzchnikiem sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym we Włodawie, a z niektórymi z nich dotychczas utrzymuje koleżeńskie relacje, podobnie jak wierzyciel P. W. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 441 k.p.c., Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego (§ 1); o przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy (§ 2). Przepis ten wszedł w życie w dniu 7 listopada 2019 r. Ma jednak zastosowanie także w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte przed tym dniem (art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej, zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, nie publ., i z 29 stycznia 2020 r., V CO 8/20, nie publ.). Należy podkreślić, że rozwiązanie przewidziane w art. 441 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. W konsekwencji art. 441 k.p.c. powinien być interpretowany w sposób ścisły. Do przekazania sprawy do innego sądu może zatem dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy według przepisów k.p.c. byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości, gdyż godziłoby w społeczny odbiór sądu jako bezstronnego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 maja 2020 r., V CO 1/20, nie publ.). Przytoczone przez Sąd Rejonowy motywy, nie pozwalają na przyjęcie, że dobro wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, wymaga rozpoznania tej sprawy przez inny sąd równorzędny. Nie uzasadnia istnienia takiej obawy okoliczność, że wierzycielka w postępowaniu egzekucyjnym jest obecnie zwierzchnikiem sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym oraz że z niektórymi z nich dotychczas utrzymuje koleżeńskie relacje. Należy zdecydowanie podkreślić, że okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne
III CO 124/23 3 i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2020 r., sygn. akt V CO 1/20, nie publ.). Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 441 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III PUO 40/24 2024-08-20Czy w sytuacji, gdy powodem jest sędzia sądu rejonowego, a pozwanym jest ten sam sąd, istnieje podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzegan…
- III CO 89/26 2026-02-04Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy strona kwestionuje bezstronność sądu?
- III PUO 23/24 2024-04-25Czy okoliczność, że sąd właściwy do rozpoznania sprawy jest jednocześnie sądem przełożonym dla sądu, w którym powód był sędzią, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawie…
- I PUO 4/24 2024-03-27Czy w sytuacji, gdy powódka jest prokuratorem, a sędziowie sądu właściwego miejscowo pozostają z prokuratorami w kontaktach zawodowych, koleżeńskich i towarzyskich, zachodzi podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania…
- III CO 388/22 2022-05-30Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, gdy powód powołuje się…
Powołane przepisy
art. 441 KPCart. 9 ust. 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy