III CO 19/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Białek, Sędziowie: F. Błahuta (sprawozdawca), R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Andrzeja K. przeciwko Zakładom Terenowego Przemysłu Materiałów Budowlanych w J. o zapłatę 8.750 zł, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c.:"Czy do zwolnienia przewodniczącego rady oddziałowej zakładu pracy wystarczy zgoda rady zakładowej zakładu pracy, czy też do ważności rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r., o ograniczeniu dopuszczalności rozwiązywania umów o pracę bez wypowiedzenia oraz o zabezpieczeniu ciągłości pracy (Dz. U. Nr 2, poz. 11) konieczne jest wyrażenie zgody - stosownie do przepisu art. 28 dekretu z 6 lutego 1945 r. o radach zakładowych (Dz. U. Nr 8, poz. 36 z późniejszymi zmianami) - przez zarząd okręgowy właściwego związku zawodowego?"udzielił następującej odpowiedzi:"Jeżeli pracownik wchodzący w skład rady oddziałowej związku zawodowego nie jest zarazem członkiem rady zakładowej (miejscowej), do wyrażenia zgody na rozwiązanie przez zakład pracy umowy o pracę z tym pracownikiem bez wypowiedzenia powołana jest rada zakładowa (art. 7 ust. 1 dekretu z 18.I.1956 r. - Dz. U. Nr 2, poz. 11 z późniejszymi zmianami), a nie zarząd okręgowy związku zawodowego (art. 7 ust. 5 cytowanego dekretu)."Uzasadnienie faktyczneW myśl art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r. o ograniczeniu dopuszczalności rozwiązywania umów o pracę bez wypowiedzenia oraz o zabezpieczeniu ciągłości pracy (Dz. U. Nr 2, poz. 11) rozwiązanie przez zakład pracy umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. dekretu) może nastąpić tylko po uprzednim uzyskaniu zgody rady zakładowej (miejscowej, oddziałowej) lub delegata związkowego.W myśl art. 7 ust. 5 cyt. dekretu z 18.I.1956 r. pozostają w mocy przepisy szczególne, które uzależniają dopuszczalność rozwiązania umowy o pracę od uzyskania zgody zarządu okręgowego związku zawodowego lub zgody organu administracji państwowej.Jednym z powyższych przepisów szczególnych jest art. 28 dekretu z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych (Dz. U. Nr 8, poz. 36). W myśl tego przepisu umowa o pracę między pracodawcą a członkiem rady zakładowej lub delegatem nie może być przez pracodawcę rozwiązana inaczej niż tylko z ważnych przyczyn lub z winy pracownika, a takie rozwiązanie wymaga do swojej ważności zgody zarządu okręgowego właściwego związku zawodowego.Sądowi Wojewódzkiemu nasunęła się wątpliwość, czy do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracownika będącego przewodniczącym rady oddziałowej zakładu pracy podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. dekretu) stosować należy art. 7 ust. 1 cyt. dekretu, czy też art. 7 ust. 5 tegoż dekretu w związku z art. 28 dekretu z 6.II.1945 r. o utworzeniu rad zakładowych, czyli - innymi słowy - kto ma wyrazić zgodę na takie rozwiązanie: rada zakładowa miejscowa czy zarząd okręgowego związku zawodowego?Odpowiedź na to pytanie wymaga uprzedniego rozważenia, czym jest rada oddziałowa i jaki jest jej stosunek organizacyjny do rady zakładowej miejscowej.Sam dekret z 6 lutego 1945 r. o utworzeniu rad zakładowych nie przewiduje rad oddziałowych. Podstawę prawną do ich utworzenia zawiera statut Zrzeszenia Związków Zawodowych (Biuletyn CRZZ z 30.VI.1958 r. Nr 3, poz. 11), który w § 63 stanowi, że rady zakładowe tworzą rady oddziałowe oraz grupy związkowe, jako najniższe ogniwa związkowe, w celu umożliwienia wszystkim członkom związku zawodowego czynnego udziału w życiu związkowym i stworzenie im realnych możliwości stałego czuwania nad warunkami pracy i bytu pracowników. Rada oddziałowa jest więc ogniwem związkowym hierarchicznie niższym od rady zakładowej (miejscowej). W tej sytuacji nie ma żadnych uzasadnionych przyczyn do wykładni, która by nakazywała stosowanie do przewodniczącego i członków rady oddziałowej w sprawie wyrażenia zgody na natychmiastowe zwolnienie ich z pracy z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych przepisu szczególnego z art. 28 cyt. wyżej dekretu w związku z art. 7 ust. 5 dekretu z 18.I.1956 r. Ma natomiast zastosowanie przepis art. 7 ust. 1 cyt. dekretu z dnia 18.I.1956 r., skoro rada zakładowa jest w stosunku do rady oddziałowej organem wyższym. Taki sam pogląd wyraziła Centralna Rada Związków Zawodowych (patrz Biuletyn CRZZ z 1956 r. Nr 4, poz. 8), a Sąd Najwyższy nie znajduje argumentów przeciwnych temu poglądowi.Gdyby członek rady oddziałowej był zarazem członkiem rady zakładowej, to oczywiście w tym wypadku byłaby wymagana zgoda zarządu okręgowego związku zawodowego.