III CO 220/23

Izba Cywilna2023-11-14

Skład orzekający: Kamil Zaradkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który nie został jeszcze wyznaczony do rozpoznania sprawy, jest dopuszczalny?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o wyłączenie sędziego, który nie jest członkiem składu orzekającego, jest niedopuszczalny. Nawet przed wejściem w życie nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego, która wprowadziła art. 531 § 3 k.p.c., ukształtował się pogląd, że taki wniosek podlega odrzuceniu bez konieczności składania przez sędziego oświadczenia o wyłączeniu.
Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania zażalenia, powołując się na złożone przez skarżących wnioski o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny uznał, że z powodu tych wniosków nie jest możliwe wyznaczenie składu do rozpoznania zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia innego sądu równorzędnego.

Pełny tekst orzeczenia

III CO 220/23 POSTANOWIENIE 14 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 14 listopada 2023 r. w Warszawie w sprawie ze skargi B.B. o wznowienie postępowania w sprawie ze skargi B.B. i J.B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie o wysokość należności z tytułu zaległych składek, na skutek wystąpienia przez Sąd Apelacyjny w Rzeszowie postanowieniem z 24 lipca 2023 r., I ACzp 181/22, o wyznaczenie innego sądu równorzędnego, odmawia wyznaczenia innego sądu równorzędnego. (Ł.W.) UZASADNIENIE Postanowieniem z 24 lipca 2023 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w sprawie z wniosku B. B. i J. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wysokość należności z tytułu zaległych składek, na skutek skargi B. B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 17 grudnia 2021 r. – na skutek wniosków skarżącej o wyłączenie sędziów Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie postanowił przedstawić Sądowi Najwyższemu akta sprawy celem wyznaczenia na podstawie art. 44 § 1 k.p.c. innego sądu równorzędnego do rozpoznania zażalenia B. B. i J. B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z 14 czerwca 2022 r. W III CO 220/23 2 uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że w sprawie nie jest możliwe wyznaczenie składu do rozpoznania zażalenia z powodu złożenia przez skarżących wniosku o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w Sądzie Apelacyjnym w Rzeszowie pismem z 12 września 2022 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 531 § 3 k.p.c., niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego. Przepis ten został dodany do k.p.c. ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 614) i wszedł w życie 1 lipca 2023 r. Zgodnie zaś z art. 19 ust. 1 ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Niezależnie od powyższego jeszcze przed wejściem w życie powyższych przepisów w orzecznictwie ukształtował się zasługujący na podzielenie pogląd, że wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu bez składania przez sędziego oświadczenia, o jakim mowa w art. 52 § 2 k.p.c. (zob. uchwałę SN z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19 oraz postanowienia SN: z 8 października 2021 r., IV CO 209/21; z 27 października 2021 r., IV CO 235/21; z 28 kwietnia 2022 r., III CO 252/22; z 1 czerwca 2022 r., III CO 407/22; z 1 czerwca 2022 r., III CO 407/22; z 8 czerwca 2022 r., III CO 460/22; z 15 grudnia 2022 r., I NSP 330/22; z 12 stycznia 2023 r., III CO 1266/22; z 24 stycznia 2023 r., III CO 648/22; z 24 kwietnia 2023 r., III CO 162/23; z 14 czerwca 2023 r., III CO 974/22; z 14 czerwca 2023 r., IIII CO 1057/22). Z tych względów w sprawie nie zaistniały podstawy przedstawienia Sądowi Najwyższemu akt sprawy celem wyznaczenia na podstawie art. 44 § 1 k.p.c. innego sądu równorzędnego do rozpoznania zażalenia. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. [SOP] (r.g.) III CO 220/23 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 44 § 1 KPCart. 531 § 3 KPCart. 19 ust. 1art. 52 § 2 KPC§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy