III CO 454/22

Izba Cywilna2022-06-06

Skład orzekający: Monika Koba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona przyszłego procesu rozwodowego, która zamieszkuje za granicą, jest uprawniona do samodzielnego wystąpienia do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. w stanie prawnym obowiązującym po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r.?
Ratio decidendi
Po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, strona przyszłego procesu rozwodowego została pozbawiona samodzielnego uprawnienia do wystąpienia do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego. Kompetencja ta przysługuje wyłącznie sądowi, do którego wpłynął pozew, zgodnie z art. 45 § 2 k.p.c. Brak samodzielnego uprawnienia nie tamuje jednak prawa do wystąpienia do wybranego sądu z pozwem rozwodowym i wskazania na potrzebę skorzystania z kompetencji sądu wyższego rzędu.
Stan faktyczny
Strona (T. A. G.) wystąpiła do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód przeciwko O. G., argumentując, że oboje małżonkowie zamieszkują w Niemczech, co uniemożliwia ustalenie sądu właściwego miejscowo na podstawie art. 41 k.p.c. Strona powołała się na art. 45 k.p.c. i dołączyła porozumienie rozwodowe, w którym strony wyraziły życzenie rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w Z.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu, uznając wniosek za złożony przez podmiot nieuprawniony.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CO 454/22 POSTANOWIENIE Dnia 6 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba w sprawie z wniosku T. A. G. o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć sprawę z powództwa T. A. G. przeciwko O. G. o rozwód, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 czerwca 2022 r., odmawia oznaczenia sądu. UZASADNIENIE T. A. G. wystąpił z wnioskiem o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo przeciwko O. G. o rozwód. Na poparcie wniosku argumentował, że oboje małżonkowie zamieszkują od dłuższego czasu w Niemczech. Nie można zatem ustalić – zgodnie z art. 41 k.p.c. – sądu właściwego miejscowo do rozpoznania powództwa o rozwód. Uzasadnia to wystąpienie – na podstawie art. 45 k.p.c. – do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. Dodatkowo wyjaśnił, że wspólnym życzeniem stron przyszłego procesu – wyrażonym w załączonym do wniosku porozumieniu rozwodowym – jest by ich sprawa rozwodowa została rozpoznana przez Sąd Okręgowy w Z. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W stanie prawnym obowiązującym po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych 2 ustaw (Dz.U. poz. 1469 ze zm.) strona przyszłego procesu rozwodowego pozbawiona została samodzielnego uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego przed który należy wytoczyć powództwo. Kompetencja do wystąpienia ze stosownym wnioskiem w tym przedmiocie przysługuje wyłącznie sądowi, do którego wpłynął pozew (art. 45 § 2 k.p.c.). Przyjęte przez ustawodawcę w ustawie nowelizującej rozwiązanie nie powinno istotnie utrudniać stronom przyszłych procesów rozwodowych dochodzenia swoich praw. Brak samodzielnego uprawnienia procesowego do wystąpienia z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, nie tamuje bowiem prawa do wystąpienia do wybranego przez powoda sądu z pozwem rozwodowym, wskazania temu sądowi na potrzebę skorzystania z kompetencji, o której mowa w art. 45§ 2 k.p.c. oraz przytoczenia argumentacji przemawiającej za oznaczeniem przez Sąd Najwyższy określonego sądu. Z przytoczonych względów – wobec wystąpienia z wnioskiem przez podmiot nieuprawniony - orzeczono jak w sentencji. [a.s.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 KPCart. 45 KPCart. 45 § 2 KPCart. 45§ 2 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy