III CO 581/24
Izba Cywilna2024-06-12
Skład orzekający: Marcin Krajewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy powódka wskazała swoje miejsce zamieszkania, a sąd okręgowy nie ustalił, że wskazanie to nie odpowiada rzeczywistości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy powódka wskazała swoje miejsce zamieszkania, a sąd okręgowy nie ustalił, że wskazanie to nie odpowiada rzeczywistości. Oznaczenie przez Sąd Najwyższy sądu właściwego w trybie art. 45 k.p.c. jest uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia, że nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód. Sąd Okręgowy wskazał, że ostatnim wspólnym miejscem zamieszkania małżonków była miejscowość H., gdzie pozwany nadal zamieszkuje, natomiast powódka wskazała jako swoje miejsce zamieszkania Warszawę. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.Pełny tekst orzeczenia
III CO 581/24 POSTANOWIENIE 12 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 12 czerwca 2024 r. w Warszawie w sprawie z powództwa H.S. przeciwko K.M. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 5 marca 2024 r., VI C 1514/23, o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia sądu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 5 marca 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zwrócił się do Sądu Najwyższego na podstawie art. 45 k.p.c. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa H.S. przeciwko K.M. o rozwód. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że ostatnim wspólnym miejscem zamieszkania była H., gdzie pozwany nadal zamieszkuje, natomiast jako swoje miejsce zamieszkania powódka wskazała W. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Oznaczenie przez Sąd Najwyższy, w trybie art. 45 k.p.c., sądu właściwego do rozpoznania powództwa jest uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia, że nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na
III CO 581/24 2 podstawie art. 41 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 26 stycznia 2022 r., III CO 125/22). W sprawie o rozwód właściwość miejscową należy ustalić zgodnie z art. 41 k.p.c. Stanowi on, że powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sądem, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma jeszcze miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda. W niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba oznaczenia sądu właściwego przez Sąd Najwyższy, skoro powódka wskazała w pozwie swoje miejsce zamieszkania w W., a Sąd Okręgowy nie ustalił, aby wskazanie to nie odpowiadało rzeczywistości. Oznacza to, że możliwe jest określenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 zd. 2 in fine k.p.c. (E.M.) [ms]
Powiązane orzeczenia
- III CO 293/22 2022-05-12Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy z materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie brak możliwości ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów k.p.c.?
- III CO 948/22 2022-10-13Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy rozwodowej, gdy sąd okręgowy miał możliwość ustalenia swojej właściwości miejscowej na podstawie oświadczeń stron?
- III CO 1098/23 2024-01-11Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania powództwa o rozwód, gdy powódka wskazała swój adres na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
- III CO 125/22 2022-01-26Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy Sąd Okręgowy nie ustalił miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu stron?
- III CO 59/25 2025-02-07Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy powódka ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
Powołane przepisy
art. 45 KPCart. 41 KPCart. 41
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy