III CO 7/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Dobrzański (sprawozdawca). Sędziowie: S. Białek, J. Majorowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Adama N. przeciwko Zarządowi Aptek w K. o zapłatę, po rozpoznaniu następującego zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Wojewódzki w Krakowie postanowieniem z dnia 12 lutego 1959 r.:"Czy regulacja płac wprowadzająca nowe zasady wynagrodzenia dla pewnej grupy lub kategorii pracowników przedsiębiorstw danego resortu może być uważana za powszechną regulację płac w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.IV.1954 r.?" uchwalił następującą odpowiedź:"Regulacja płac wprowadzająca nowe zasady wynagrodzenia dla pewnej tylko grupy lub kategorii pracowników przedsiębiorstw danego resortu może być uważana za powszechną regulację płac w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 1954 r. (Dz. U. Nr 18, poz. 68)."Uzasadnienie faktycznePrzedstawiając Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia w trybie art. 388 k.p.c. wyżej cytowane zagadnienie prawne, Sąd Wojewódzki uzasadnił swe postanowienie w sposób następujący:"W toku rozpoznania sprawy ze stosunku pracy z powództwa drą Adama N., adwokata w Krakowie, jako b. radcy prawnego przeciwko pozwanemu Zarządowi Aptek P. P. w K. o zapłatę kwoty 1.762,80 zł wyłoniło się zagadnienie budzące wątpliwości, a mianowicie czy w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 1954 r., w szczególności § 3 pkt 3 (Dz. U. Nr 18, poz. 68) uchwały Rady Ministrów z dnia 12 marca 1957 r. Nr 90/57 i zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 kwietnia 1957 r. oraz zarządzenia Ministra Zdrowia - Centralny Zarząd Aptek Nr 17/57 z dnia 6 kwietnia 1957 r., przepisy o wynagrodzeniu wprowadzające nowe zasady wynagrodzenia a obejmujące pewną kategorię pracowników przedsiębiorstwa danego resortu, podlegających w tym wypadku C. Z. Aptek, mogą być uważane za powszechną regulację płac w rozumieniu § 3 pkt 3 cyt. rozp. Rady Min. i co należy rozumieć w tym wypadku przez pojęcie powszechnej regulacji płac - a to wobec różnych stanowisk w tej kwestii, przy czym nie brak poglądów, że przez pojęcie powszechnej regulacji płac należałoby rozumieć objęcie ogółu pracowników co najmniej danego resortu". Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przy wykładni niezbyt jasno ujętego przepisu § 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 1954 r. należy mieć na uwadze także przepis pkt 4 tegoż paragrafu, inkorporujący na dalszym odcinku tę samą myśl ustawodawcy, oraz dokonać zestawienia z przepisem § 2, określającym pozytywnie zakres działania komisji rozjemczych. Tą drogą dochodzi się do wniosku, że ustawodawca chciał wyłączyć z właściwości komisji rozjemczych ustanowienie nowych lub zmianę dotychczasowych warunków pracy i płacy lub norm pracy, a to dlatego, że ta dziedzina wchodzi z reguły w zakres aktów normatywnych Państwa, wydanych zazwyczaj w porozumieniu ze związkami zawodowymi. Błędny byłby więc wniosek, że wyłączenie właściwości komisji rozjemczych stwarza tym samym właściwość sądów. W powyższym zakresie nie są z reguły właściwe ani komisje rozjemcze, ani sądy.Do komisji rozjemczych należy (§ 2) "rozstrzyganie sporów ze stosunku pracy, wynikających na tle stosowania przepisów prawa lub postanowień układów zbiorowych pracy, regulaminów pracy i umów o pracę". Chodzi więc tu o stosowanie prawa, a nie o jakikolwiek współudział w jego ustanowieniu. Właściwość komisji rozjemczej istnieje więc, gdy chodzi o stosowanie "obowiązujących przepisów prawa" bądź warunków wynikających "z powszechnych regulacji płac", i do takich sytuacji odnosi się druga cześć przepisu § 3 pkt 3 omawianego rozporządzenia (od słowa "jeżeli") w przeciwieństwie do pierwszej części tegoż przepisu, odnoszącej się do działalności "normotwórczej".Należy zaznaczyć, że poglądy idące w zasadzie w powyższym kierunku zostały już wyrażone w literaturze prawniczej (Ignatowicz, "Nowe Prawo" 1954, nr 78, s. 67; Chmielewski i Święcicki, "Państwo i Prawo" 1952, nr 4, s. 621).Na tle powyższych rozważań staje się jasne, że w przepisie § 3 pkt 3 in fine nie chodzi o "powszechne regulacje płac", które by musiały obejmować wszystkich pracowników w Państwie w ogóle, czy też co najmniej ogół pracowników danego resortu. Ustawodawcy chodzi tu widocznie - w związku z celem przepisu - o regulacje płac obowiązujące dla pewnych grup czy kategorii pracowników, gdyż stosowanie wynikających z nich warunków może oczywiście wywoływać konkretne spory nadające się do rozstrzygania przez komisje rozjemcze we właściwym ich zakresie działania, unormowane pozytywnie w § 2 omawianego rozporządzenia.Z zasad powyższych na postawione pytanie należało udzielić odpowiedzi twierdzącej.