III CR 820/61

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Edwarda O. przeciwko Zakładom Przemysłu Bawełnianego w A. o uznanie wypowiedzenia płacy za bezskuteczne, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 23 kwietnia 1961 r., wyrok Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 1961 r. wraz z wyrokiem Sądu Powiatowego w Wadowicach z dnia 31 sierpnia 1960 r. zmienił i powództwo oddalił.Uzasadnienie faktyczneWe wniosku z dnia 18 marca 1958 r. powód Edward O. zwrócił się do Zakładowej Komisji Rozjemczej przy Zakładach Przemysłu Bawełnianego w A. z żądaniem uznania, że wypowiedzenie warunków płacy, które Otrzymał w dniu 28 listopada 1957 r. w związku z ogólną regulacją płac pracowników przemysłu bawełnianego, było w stosunku do niego, jako do członka Zakładowej Komisji Rozjemczej, bezskuteczne, oraz przyznania mu w związku z tym różnicy między zarobkiem, jaki otrzymywał przed dniem 1 czerwca 1957 r., a otrzymywanym po wskazanej wyżej dacie.Zakładowa Komisja Rozjemcza uwzględniła spóźnienie wniosku i orzeczeniem z dnia 29 kwietnia 1959 r. zasądziła na rzecz wnioskodawcy dochodzoną różnicę wynagrodzenia stosownie do zgłoszonego żądania.Decyzją z dnia 7 maja 1960 r. Centralna Rada Związków Zawodowych, na skutek skargi Prokuratora Generalnego PRL uchyliła powyższe orzeczenie Zakładowej Komisji Rozjemczej, po czym sprawa na wniosek Edwarda O. przekazana została na drogę sądową.W postępowaniu przed Sądem Powiatowym w Wadowicach powód, wobec wypłacenia przez zakład pracy zasądzonej mu przez Komisję Rozjemczą różnicy wynagrodzenia, domagał się tylko uznania bezskuteczności wypowiedzenia z dnia 28 listopada 1957 r.Sąd Powiatowy wyrokiem z dnia 31 sierpnia 1960 r. orzekł zgodnie z żądaniem powoda. Rewizję strony pozwanej od tego wyroku oddalił Sąd Wojewódzki w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 28 kwietnia 1961 r.Prokurator Generalny PRL w dniu 26 października 1961 r. zaskarżył rewizją nadzwyczajną zapadłe w tej sprawie wyroki, wnosząc o zmianę wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia 28 kwietnia 1961 r. wraz z wyrokiem Sądu Powiatowego w Wadowicach z dnia 31 sierpnia 1960 r. i oddalenie powództwa.Skarżący zarzucił naruszenie art. 1 przep. ogóln. pr. cyw. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez Sądy obu instancji § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 1954 r.Wywody rewizji nadzwyczajnej zasługują na uwzględnienie.Sąd Powiatowy w przedmiotowej sprawie ustalił, że wypowiedzenie powodowi warunków płacy nastąpiło jedynie w ramach ogólnej regulacji płac w celu dostosowania wysokości wynagrodzenia powoda do aktualnych nowych stawek wynagrodzenia, wprowadzonych w pozwanym zakładzie pracy, dotyczących wszystkich pracowników, wykonujących taką samą pracę jak powód.Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie oparte zastało na przepisie § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 1954 r. w sprawie składu, sposobu powoływania i funkcjonowania zakładowych komisji rozjemczych i komisji rozjemczych przy terenowych organach związków zawodowych oraz trybu postępowania przed tymi komisjami i trybu postępowania odwoławczego (Dz. U. z 1954 r. Nr 18, poz. 68). Wbrew stanowisku obu Sądów przepis ten nie miał jednak w sprawie zastosowania.Przewidziany w tymże przepisie zakaz rozwiązywania stosunku pracy z członkami zakładowej komisji rozjemczej i równoczesny z nim zakaz wypowiadania tymże członkom komisji warunków umowy o pracę ma na celu wyłącznie ochronę członków komisji rozjemczych przed ewentualnymi próbami kierownictwa zakładu pracy wywierania nacisku na członków zakładowych komisji rozjemczych w sprawach, powiązanych z wykonywanymi przez nich funkcjami w tych komisjach, oraz ochronę przed stosowaniem wobec nich represji pod postacią zwolnienia ich z pracy w drodze Wypowiedzenia im stosunku pracy.Wykładnia i stosowanie przepisów prawa nie może wykraczać poza cel, któremu ma służyć dany przepis. Zgodnie z tą zasadą przepis powołany nie może, przeto mieć zastosowania w sytuacji, w której dokonane przez kierownictwo zakładu pracy rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem, polegające jedynie na Wypowiedzeniu mu warunków płacy, spowodowane jest obowiązującą zakład pracy ogólną regulacją płac. Odmienne rozstrzygnięcie prowadziłoby bowiem do nie dającego się dostatecznie usprawiedliwić powstania sytuacji, że członkowie zakładowej komisji rozjemczej jedynie z tytułu pełnienia w tych komisjach funkcji swych pobieraliby za taką samą pracę świadczoną zakładowi wyższe wynagrodzenie, aniżeli inni pracownicy tego samego zakładu o takich samych kwalifikacjach, zajmujący takie samo stanowisko.Sytuacje takie muszą być niewątpliwie uznane za sprzeczne z zasadami ustroju Państwa Ludowego.Dlatego Sąd Najwyższy z macy art. 386 k.p.c. w związku z art. 398 k.p.c. orzekł, jak wyżej w sentencji.