III ARN 24/84
WyrokIzba Cywilna1985-06-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Ministrów nr 169 z dnia 17 sierpnia 1981 r., zmieniona uchwałą nr 20 z dnia 28 lutego 1983 r., nakłada obowiązki finansowe na niepaństwowe zakłady pracy w zakresie wypłaty odpraw pracownikom zmieniającym pracę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że uchwała Rady Ministrów nr 169 z dnia 17 sierpnia 1981 r. ma charakter samoistny i nie może nakładać obowiązków finansowych na niepaństwowe zakłady pracy. Zmiany wprowadzone uchwałą nr 20 z dnia 28 lutego 1983 r., obciążające terenowe organy administracji państwowej obowiązkiem wypłaty świadczeń z funduszu aktywizacji zawodowej, nie zmieniają tej zasady. Odprawa jest świadczeniem, do którego uprawnienie wynika pośrednio z przepisów mających podstawę w ustawie, a nie bezpośrednio z uchwały.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wypłacenia pracownikowi odprawy w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia, przysługującej w związku ze zmianą pracy. Pracownik domagał się świadczenia na podstawie uchwały Rady Ministrów nr 169 z 1981 r., zmienionej uchwałą nr 20 z 1983 r. Uchwała ta pierwotnie nakładała obowiązek wypłaty na pracodawców, a po zmianie – na terenowe organy administracji państwowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w przedmiocie odmówienia wypłacenia odprawy w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia, przysługującego w związku ze zmianą pracy na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 1983 r. II SA 1529/83uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneRozważając charakter prawny uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę /M.P. Nr 21 poz. 195 ze zm.) Sąd Najwyższy w uchwale Składu Siedmiu Sędziów z dnia 23 października 1982 r. III PZP 45/82 /OSNCP 1983 z. 2-3 poz. 20/ stwierdził, że uchwała ta ma charakter samoistnej, wobec czego nie może nakładać na niepaństwowe zakłady pracy obowiązków finansowych względem zwalnianych pracowników.Uchwałą nr 20 z dnia 28 lutego 1983 r. Rada Ministrów zmieniła treść uchwały nr 169 w ten sposób, że obowiązkiem przyznawania i wypłacania świadczenia na rzecz zwalnianych pracowników obciążyła terenowe organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, jako dysponentów środkami funduszu aktywizacji zawodowej.Istota zagadnienia sprowadza się zatem do ustalenia, czy wprowadzone zmiany powodują, że par. 6 uchwały nr 169 Rady Ministrów uzyskał podstawę prawną o randze ustawowej skoro reguluje tryb przyznawania świadczeń z funduszu aktywizacji zawodowej, utworzonego na podstawie delegacji ustawowej z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1970 r. - Prawo budżetowe (Dz. U. Nr 29 poz. 244/, czy też odesłanie do Funduszu Aktywizacji Zawodowej ma jedynie charakter informacyjny, wskazujący źródło dochodów, z których świadczenia będą pokrywane.Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 17 lutego 1984 r. w sprawie III AZP 12/83 /OSNCP 1984 z. 9 poz. 152/ stwierdził, że organ administracji państwowej załatwia sprawę o wypłatę odprawy przewidzianej w par. 6 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę /M.P. Nr 21 poz. 195 ze zm.) zmienionej uchwałą nr 20 Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1983 r. /M.P. Nr 10 poz. 54/, przez wydanie decyzji podlegającej zaskarżaniu do sądu administracyjnego.W uchwale tej Sąd Najwyższy odrzucił pogląd jakoby par. 6 uchwały nr 169 w znowelizowanym brzmieniu samodzielnie normował zasady materialnoprawne przyznawania przewidzianych nim świadczeń i przyjął, że odprawy są świadczeniami, do których uprawnienia wynikają pośrednio z przepisów, mających swą podstawę prawną w ustawie.
Powiązane orzeczenia
- III PZP 45/82 1982-10-23Czy przepisy § 5 i 6 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. stwarzają uprawnienia podmiotowe dla pracowników uspołecznionych, niepaństwowych zakładów pracy?
- III PZP 21/82 1982-05-14Czy pracownikowi, któremu wypowiedziano umowę o pracę przed wejściem w życie uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r., przysługują świadczenia przewidziane tą uchwałą, jeśli likwidacja zajmowanego przez n…
- I PR 42/83 1983-05-25Czy pracownikowi, który w wyniku wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, został zatrudniony na część etatu w dotychczasowym zakładzie pracy, przysługuje odprawa pieniężna przewidziana w § 6 uchwały nr 169 Rady…
- III PZP 60/83 1984-01-13Czy § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1983 r. stanowi prawo podmiotowe dla dochodzenia roszczenia o nawiązanie stosunku pracy przez osoby posiadające skierowanie organu zatrudnienia, a jeśli tak,…
- III PZP 60/82 1983-01-20Czy organy rozstrzygające spory pracownicze są właściwe do badania przesłanek z § 1 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawach o świadczenia przewidziane w tej uchwale, w przypadku gdy rozwiązani…
Powołane przepisy
art. 13 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.