I PR 42/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Myślicki. Sędziowie SN: B. Błachowska, E. Jachczyk (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 24 maja 1983 r. sprawy z wniosku Danuty A. przeciwko Przedsiębiorstwu Nasiennemu w Ł. o miesięczną odprawę na skutek odwołania wnioskodawczyni od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 28 lutego 1983 r.oddalił odwołanie.Uzasadnienie faktyczneOkręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi - po przejęciu przekazanej mu przez Terenową Komisję Rozjemczą Łódź-Śródmieście sprawy i po jej rozpoznaniu - zaskarżonym wyrokiem oddalił żądanie wnioskodawczyni o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego Przedsiębiorstwa odprawy w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia przewidzianej w § 6 uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r. w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę (M. P. Nr 21, poz. 195). Sąd ten ustalił i zważył m. in., że pozwane Przedsiębiorstwo skutecznie wypowiedziało (wypowiedzenie zmieniające) wnioskodawczyni warunki pracy i płacy na stanowisku radcy prawnego z pełnego zatrudnienia (na całym etacie) na niepełne (na pół etatu) od dnia 1.VII.1982 r. oraz że wnioskodawczyni ponadto zatrudniona jest na stanowisku radcy prawnego na pół etatu w Zakładzie Doskonalenia Zawodowego. Kontynuowanie przez wnioskodawczynię pracy w pozwanym Przedsiębiorstwie oraz dodatkowa jej praca wyłączają - zdaniem Sądu - możliwość przyznania jej żądanej odprawy, zwłaszcza że odprawa ta może być przyznana tylko w pełnym wymiarze.W odwołaniu wnioskodawczyni kwestionuje powyższy wyrok i domaga się jego zmiany przez zasądzenie od pozwanego Przedsiębiorstwa na jej rzecz 31.121 zł z 8% od dnia 1.IV.1982 r. Skarżąca powołuje podstawy zaskarżenia przewidziane w art. 361 pkt 1 i 4 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżąca w odwołaniu, podtrzymując żądanie wypłacenia jej odprawy w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia, choć powołuje się na przepis art. 361 pkt 4 k.p.c., jednakże nie kwestionuje w gruncie rzeczy żadnego z ustaleń przyjętych przez Sąd za podstawę zaskarżonego wyroku. W szczególności zaś nie kwestionuje faktu, że wskutek zmieniającego wypowiedzenia zatrudnienia pracuje od dnia 1.VII.1982 r. w pozwanym Przedsiębiorstwie jako radca prawny na pół etatu. Z tej przyczyny wywody skarżącej, że pracę w pozwanym Przedsiębiorstwie podjęła ze względu na możliwość zatrudnienia na pełnym etacie, a obecnie, po wypowiedzeniu zmieniającym, wykonuje nie mniejszy zakres obowiązków w zatrudnieniu na pół etatu niż poprzednio, gdy zatrudniona była na całym etacie, oraz że przed tym wypowiedzeniem pozwane Przedsiębiorstwo nie zawiadomiło o tym zamiarze, wbrew obowiązkowi, ani wydziału zatrudnienia, ani okręgowej komisji arbitrażowej - są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro bowiem wnioskodawczyni nie odwołała się od powyższego wypowiedzenia zmieniającego, stało się ono prawomocne i jego słuszność nie może być w niniejszym procesie podważona.Natomiast wywodów wnioskodawczyni, że wypowiedzenie zmieniające polegało w istocie rzeczy na rozwiązaniu umowy o pracę na pół etatu, nie można podzielić. Przewidziane w art. 42 § 1 i § 2 k.p. wypowiedzenie zmieniające może wywołać skutek (alternatywny) wypowiedzenia definitywnego przewidziany w ust. 3 zdanie pierwsze tegoż art. 42 k.p., ale tylko w okolicznościach w tym przepisie przewidzianych, to jest w wypadku, gdy pracownik w terminie w tym przepisie określonym odmówi zgody na przyjęcie nowych warunków. Wówczas bowiem stosunek pracy rozwiązuje się z mocy ustawy. Gdy zaś powyższy alternatywny skutek nie nastąpi, stosunek pracy trwa nadal, chociaż na zmienionych już, nowych warunkach, bez względu na to, czego dotyczyła ta zmiana. W szczególności przepisy kodeksu pracy nie wyłączają możliwości przekształcenia w drodze wypowiedzenia zmieniającego rozmiaru zatrudnienia z pełnego (na całym etacie) na niepełne (na części etatu). Wbrew zatem odmiennym wywodom skarżącej wypowiedzenie zmieniające pełne (na całym etacie) zatrudnienia na niepełne (np. na pół etatu) zatrudnienie nie nabiera charakteru wypowiedzenia umowy o pracę w części pozbawiającej pracownika zatrudnienia, a więc nie staje się w tej części rozwiązaniem definitywnym stosunku pracy.Odmiennego poglądu wnioskodawczyni nie uzasadnia także fakt powołania w treści wypowiedzenia zmieniającego przepisów uchwały nr 169 Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 1981 r., ani przytoczony w odwołaniu fragment uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8.III.1982 r. w sprawie I PR 10/82.Według § 6 ust. 1 wymienionej uchwały Rady Ministrów zakład pracy wypłaca pracownikowi odprawę w dniu rozwiązania stosunku pracy. Zatem istotną przesłanką uzasadniającą przyznanie odprawy jest ustanie chociażby niepełnego zatrudnienia w państwowej (por. uchwała SN z dnia 23.X.1982 r. sygn. akt III PZP 45/82) jednostce organizacyjnej, jeśli nastąpi w warunkach przewidzianych w pozostałej treści tego przepisu. Chodzi tu zatem o zupełne ustanie zatrudnienia w państwowej jednostce organizacyjnej, w wyniku czego pracownik nie pozostaje w zatrudnieniu w jakiejkolwiek państwowej jednostce organizacyjnej.W stosunku do radcy prawnego, który może być zatrudniony w kilku (nie więcej niż czterech) jednostkach na półtora etatu łącznie, powyższy warunek będzie spełniony wówczas, gdy jego zatrudnienie na stanowisku radcy prawnego ustanie w ostatniej lub jednej zatrudniającej go państwowej jednostce organizacyjnej albo we wszystkich zatrudniających go jednostkach jednocześnie, jednakże w pierwszym przypadku uległoby opóźnieniu wypłacenie (lub dochodzenie) odprawy od pozostałych jednostek organizacyjnych, w których zatrudnienie radcy prawnego ustało przed ustaniem ostatniego zatrudnienia, w trzecim zaś wypadku jednoczesne ustanie zatrudnienia we wszystkich jednostkach organizacyjnych mogłoby być praktycznie niemożliwe. Uwzględniając te okoliczności, należy dojść do wniosku, że radca prawny mógł domagać się (dochodzić) odprawy przewidzianej w § 6 wymienionej uchwały nr 169 Rady Ministrów sukcesywnie od każdej z tych jednostek z osobna w miarę likwidacji jego zatrudnień w tych jednostkach w warunkach przewidzianych w tym przepisie. Wymienione zasady nie będą miały zastosowania od dnia 15.II.1983 r. wskutek wejścia w życie uchwały nr 20 Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1983 r. zmieniającej uchwałę w sprawie dodatkowych świadczeń dla pracowników uspołecznionych zakładów pracy zmieniających pracę (M. P. Nr 10, poz. 54). Przepis § 1 pkt 4 lit. a tej uchwały wprowadził istotną zmianę treści § 6 wymienionej uchwały nr 169 Rady Ministrów.Skoro jednak wnioskodawczyni pozostaje w zatrudnieniu w pozwanym Przedsiębiorstwie na stanowisku radcy prawnego na pół etatu - co jest poza sporem - brak było podstawowej przesłanki do przyznania jej żądanej odprawy, a mianowicie zupełnej likwidacji zatrudnienia w pozwanym Przedsiębiorstwie.Gdy zatem żaden z przytoczonych w odwołaniu wnioskodawczyni argumentów ani wszystkie razem nie podważają w niczym słuszności zaskarżonego wyroku, nie mogąc zastąpić wymaganych przez obowiązujące przepisy przesłanek uzasadniających przyznanie żądanej przez wnioskodawczynię odprawy, należało odwołanie wnioskodawczyni na podstawie art. 61 ustawy o o.s.p. i u.s. oddalić.