III CO 8/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Dąbrowski. Sędziowie: Z. Masłowski, J. Krajewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Sprzętowo-Transportowego Budownictwa Rolniczego przeciwko Józefowi D. o odszkodowanie, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 30 grudnia 1965 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy przepis art. 28 ust. 1 u. o k.s., wprowadzający obniżony wpis dla jednostek gospodarki uspołecznionej dochodzących od pracownika naprawienia wyrządzonej przez niego szkody, ma zastosowanie, gdy taka jednostka występuje przeciwko pracownikowi z roszczeniem w postępowaniu upominawczym?"postanowił udzielić następującej odpowiedzi:Wpis w wysokości określonej według art. 28 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych stosuje się również w wypadku, gdy jednostka gospodarki uspołecznionej dochodzi od pracownika naprawienia szkody wyrządzonej przez niego szkody w postępowaniu upominawczym. Uzasadnienie faktycznePaństwowe Przedsiębiorstwo Sprzętowo-Transportowe Budownictwa Rolniczego domagało się zasądzenia od swego pracownika kwoty 1.646,10 zł tytułem wyrównania nie zwróconych zaliczek pobranych na zakup materiałów pędnych, przy czym roszczenia swego dochodziło w trybie upominawczym. Do pozwu dołączono dowód wpłaty wpisu w kwocie 30 zł.Wychodząc z założenia, że wysokość wpisu powinna być określona na podstawie art. 27 ust. 2 u. o k.s., Państwowe Biuro Notarialne wezwało powoda do uiszczenia dodatkowej kwoty z tego tytułu, a po bezskutecznym upływie okresu przewidzianego w art. 130 k.p.c. pozew zwróciło.W zażaleniu powód podniósł, że wpis powinien być obliczony według postanowień art. 28 ust. 1 u. o k.s., a w tym wypadku wniesiona przez niego opłata jest wystarczająca.Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przytoczone na wstępie pytanie prawne.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Ustawa z dnia 30 grudnia 1950 r., która zawiera przepisy o kosztach sądowych w sprawach cyw. (Dz. U. z 1961 r. Nr 10, poz. 57), wprowadziła obniżony wpis dla jednostek gospodarki uspołecznionej, stanowiąc w art. 28 ust. 1, że wpis ten stosuje się wtedy, gdy jednostka taka dochodzi od pracownika naprawienia wyrządzonej przez niego szkody. Jednocześnie w art. 41 wprowadzono zasadę, że od powództwa w trybie postępowania nakazowego lub upominawczego pobiera się połowę wpisu stosunkowego.Umieszczenie art. 28 wśród przepisów ogólnych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że jego treść normatywna rozciąga się na całość ustawy, a zatem również na postępowanie upominawcze, uregulowane w części szczególnej. Poza tym brak jakichkolwiek wyłączeń w art. 28 i w innych przepisach ustawy w omawianym zakresie wskazuje na to, że nie było zamiarem ustawodawcy wprowadzenie innych reguł co do traktowania jednostek gospodarki uspołecznionej w postępowaniu upominawczym, niż to uczynił w postępowaniu zwykłym.Lege non distinguente należy zatem przyjąć, że wpis w wysokości określonej według art. 28 ust. 1 ustawy o k.s. stosuje się również w postępowaniu upominawczym, jeżeli jednostka gospodarki uspołecznionej dochodzi od pracownika wynagrodzenia wyrządzonej przez niego szkody.Źródło wątpliwości Sądu Wojewódzkiego - jak to wynika z uzasadnienia jego postanowienia - stanowi orzeczenie z dnia 30 czerwca 1961 r. 2 CZ 104/61 (OSN 3/62), w którym Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że przepis art. 28 ust. 1 u. o k.s. nie stosuje się w postępowaniu nakazowym, gdy roszczenie oparte jest na wekslu. Teza cytowanego orzeczenia, zaaprobowanego zresztą w literaturze (W. Siedlecki: Przegląd orzecznictwa, PiP nr 3/1963), kładzie jednak nacisk nie na tryb postępowania, lecz na okoliczność, iż powództwo opiera się na wekslu. Według motywów rozstrzygnięcia roszczenie wekslowe jest samodzielne niezależnie od stanu faktycznego, który był podstawą wystawienia i wręczenia weksla. Nie ma sprzeczności pomiędzy tezą przyjętą w niniejszej uchwale a stanowiskiem Sądu Najwyższego reprezentowanym w orzeczeniu 2 CZ 104/61.W tym stanie rzeczy na podstawie art. 391 k.p.c. orzeczono jak w uchwale.