III CO 841/26

Izba Cywilna2026-08-07

Skład orzekający: Paweł Grzegorczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien oznaczyć sąd właściwy do rozpoznania sprawy o rozwód, gdy pozwana zamieszkuje na terenie Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do oznaczenia sądu, jeśli na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego można ustalić właściwość miejscową. W przypadku, gdy pozwana zamieszkuje na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, właściwość miejscową można ustalić na podstawie art. 41 zdanie drugie k.p.c., co wyłącza zastosowanie art. 45 k.p.c.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Poznaniu zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód. Strony są obywatelami polskimi, ale ich centrum życiowe znajdowało się w Anglii. Obecnie pozwana mieszka na stałe w Polsce, a powód w Anglii. Sąd Okręgowy wskazał, że pozwana zamieszkuje w Polsce.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód.

Pełny tekst orzeczenia

III CO 841/26 POSTANOWIENIE 7 sierpnia 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 7 sierpnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa R.K. przeciwko P.K. o rozwód, na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z 6 lipca 2026 r., XVIII C 1303/25, o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia sądu właściwego. III CO 841/26 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 lipca 2026 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu zwrócił się do Sądu Najwyższego na podstawie art. 45 k.p.c. o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo w sprawie o rozwód. Wskazał, że strony są obywatelami polskimi, jednak nie zamieszkiwali wspólnie na terenie Polski, a w Anglii, gdzie znajdowało się ich centrum życiowe. Podniósł, że obecnie pozwana na stałe mieszka w Polsce, a powód w Anglii. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c. jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. W myśl art. 45 § 2 k.p.c. o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew. W okolicznościach sprawy taka sytuacja nie ma jednak miejsca, zważywszy, że oznaczenie na podstawie art. 45 k.p.c. sądu właściwego do rozpoznania powództwa, jest uzasadnione dopiero w razie jednoznacznego stwierdzenia, że żadna ze stron nie ma miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej sądu na podstawie art. 41 k.p.c. Sąd Okręgowy wskazał tymczasem w motywach postanowienia, że pozwana zamieszkuje na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, co wynika też z treści pozwu. Pozwala to na ustalenie sądu właściwego miejscowo na podstawie art. 41 zdanie drugie k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, uznawszy za zasadne sporządzenie zwięzłych motywów tego rozstrzygnięcia (art. 357 § 5 k.p.c.). (K.G.) [SOP] III CO 841/26 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 KPCart. 45 § 1 KPCart. 45 § 2 KPCart. 41 KPCart. 41art. 357 § 5 KPC§ 1§ 2§ 5

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 30.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy