III CO 995/25
Izba Cywilna2025-09-22
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona ma uprawnienie do złożenia wniosku o oznaczenie sądu właściwego miejscowo na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 4 lipca 2019 r.?Ratio decidendi
Po zmianie art. 45 k.p.c. ustawą z dnia 4 lipca 2019 r., która weszła w życie 7 listopada 2019 r., uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego miejscowo przysługuje wyłącznie sądowi, do którego wpłynął pozew (art. 45 § 2 k.p.c.). Strona postępowania nie ma już takiego uprawnienia, a złożony przez nią wniosek podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E. D. złożyła wniosek o oznaczenie Sądu Okręgowego w Krakowie jako sądu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy o rozwód przeciwko D. Ł. W uzasadnieniu wskazała, że oboje mieszkają na stałe poza Polską. Wniosek został złożony na podstawie art. 45 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o oznaczenie sądu właściwego miejscowo.Pełny tekst orzeczenia
III CO 995/25 POSTANOWIENIE 22 września 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Grzegorz Misiurek na posiedzeniu niejawnym 22 września 2025 r. w Warszawie w sprawie z wniosku E. D. o rozwód, na skutek wystąpienia przez wnioskodawczynię wnioskiem z 4 sierpnia 2025 r. o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odrzuca wniosek. UZASADNIENIE E. D. wniosła na podstawie art. 45 k.p.c. o wyznaczenie Sądu Okręgowego w Krakowie jako sądu miejscowo właściwego do rozpoznania i wydania orzeczenia w sprawie o rozwód z jej powództwa przeciwko D. Ł. W uzasadnieniu wskazała, że zarówno ona, jak i jej mąż D. Ł., na stałe zamieszkują […] i są obywatelami polskimi, zaś przesłanki z art. 41 k.p.c. nie zostały spełnione, gdyż wiele lat temu wyprowadzili się z Polski i obecnie mieszkają […]. Wnioskodawczyni przedstawiła również argumentację mającą uzasadniać wyznaczenie Sądu Okręgowego w Krakowie jako sądu właściwego w sprawie o rozwód. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 45 § 1 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. W aktualnym
III CO 995/25 2 stanie prawnym – po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1469 z późn. zm.), której art. 1 pkt 15 zmieniono brzmienie art. 45 k.p.c. z dniem 7 listopada 2019 r. – o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew (art. 45 § 2 k.p.c.). Zmiana art. 45 k.p.c. sprowadza się do zawężenia katalogu podmiotów uprawionych do zainicjowania postępowania, o którym mowa w tym artykule. Strona nie ma zatem uprawnienia do złożenia przedmiotowego wniosku, co oznacza, że podlega on odrzuceniu jako niedopuszczalny. (A.T.) [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- IV CO 252/21 2021-12-09Czy strona może samodzielnie złożyć wniosek do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego miejscowo na podstawie art. 45 § 2 k.p.c. po nowelizacji z dnia 4 lipca 2019 r.?
- III CO 963/22 2022-12-13Czy wniosek o oznaczenie sądu właściwego do wytoczenia powództwa rozwodowego, złożony przez stronę postępowania (a nie przez sąd, do którego wpłynął pozew), jest dopuszczalny po nowelizacji art. 45 § 2 k.p.c.?
- III CO 1082/23 2024-02-01Czy w świetle nowelizacji art. 45 k.p.c. z dnia 7 listopada 2019 r. strona lub inny podmiot niż sąd, do którego wpłynął pozew, jest uprawniony do wystąpienia do Sądu Najwyższego z wnioskiem o oznaczenie sądu właściwego d…
- III CO 333/22 2022-06-09Czy wniosek o oznaczenie sądu właściwego do wytoczenia powództwa rozwodowego, złożony przez stronę postępowania (a nie przez sąd), jest dopuszczalny po nowelizacji art. 45 § 2 k.p.c.?
- III CO 945/22 2022-12-13Czy wniosek o oznaczenie sądu właściwego do wytoczenia powództwa rozwodowego, złożony przez stronę postępowania bezpośrednio do Sądu Najwyższego, jest dopuszczalny po nowelizacji art. 45 § 2 k.p.c.?
Powołane przepisy
art. 45 KPCart. 41 KPCart. 45 § 1 KPCart. 1 pkt 15art. 45 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy