III CR 1018/61

WyrokIzba Cywilna1962-02-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne

Czy w sytuacji, gdy pozwany nie kwestionuje istnienia długu, ale podnosi zarzut potrącenia, sąd pierwszej instancji ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie zasadności tego zarzutu?

Ratio decidendi

Sąd pierwszej instancji, rozpoznając sprawę o zapłatę, nie może pominąć zarzutu potrącenia zgłoszonego przez pozwanego, nawet jeśli pozwany nie kwestionuje istnienia dochodzonego przez powoda długu. W przypadku zgłoszenia takiego zarzutu, sąd jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia zasadności i wysokości wierzytelności pozwanego, która ma zostać potrącona. Zaniechanie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku.

Stan faktyczny

Powód dochodził zapłaty od pozwanego. Pozwany nie kwestionował istnienia długu, ale zgłosił zarzut potrącenia swojej wierzytelności wobec powoda. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, nie przeprowadzając postępowania dowodowego w zakresie zarzutu potrącenia.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi drugiej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Cz. Tabęcki (sprawozdawca).Sędziowie: J. Krzyżanowski, Z. Kopliński.

Powiązane orzeczenia

II CR 162/73 1973-10-30Czy w sytuacji, gdy pozwany nie kwestionuje istnienia długu, ale podnosi zarzut potrącenia, sąd pierwszej instancji ma obowiązek badać zasadność tego zarzutu, nawet jeśli nie został on zgłoszony w terminie?
II CSKP 226/23 2023-09-08Czy zarzut potrącenia, który został skutecznie podniesiony przed sądem pierwszej instancji, może być ponownie podniesiony w postępowaniu apelacyjnym, jeśli oświadczenie o potrąceniu zostało złożone po wydaniu wyroku prze…
II CR 488/73 1973-09-20Czy w sytuacji, gdy pozwany nie podniósł zarzutu potrącenia w odpowiedzi na pozew, a jedynie w piśmie procesowym z dnia 13 czerwca 1973 r., sąd pierwszej instancji miał prawo uwzględnić ten zarzut i dokonać potrącenia wi…
I CR 141/58 1959-02-18Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił powództwo o zapłatę, nie rozważając w pełni przyznań pozwanego dotyczących zadłużenia?
V CSK 37/13 2013-12-05Czy wierzytelność przedstawiona do potrącenia w postępowaniu nakazowym, która nie została udowodniona dokumentami wskazanymi w art. 485 k.p.c., może zostać skutecznie podniesiona jako zarzut potrącenia, jeśli potrącenie…

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.