III CR 170/66

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Łubkowski. Sędziowie: R. Czarnecki, J. Krajewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Władysława K. o uzupełnienie postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku po Janie K., na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Powiatowego w Pruszkowie z dnia 18 listopada 1965 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Pruszkowie z siedzibą w Warszawie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSpadkodawca Jan K. zmarł w 1961 r. Na mocy testamentu cały spadek po nim odziedziczyła żona Zuzanna, obecnie zamężna S. Prócz żony zmarły pozostawił spadkobierczynię ustawową w osobie przysposobionej córki Marii, urodzonej w 1957 r. Spadkodawca, jako jeden z 8 dzieci, miał udział w gospodarstwie rolnym pozostałym w spadku po swym ojcu, Marcelim Stanisławie K., zmarłym w 1957 r. O uzupełnienie postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku po Janie K. wniósł Władysław K., s. Marcelego Stanisława. Wnioskodawca, składając zapewnienie, stwierdził, że spadkodawca pozostawił w spadku gospodarstwo rolne i że Zuzanna S. nigdzie nie pracuje, a jej mąż jest robotnikiem.Sąd Powiatowy w Pruszkowie uzupełnił postanowienie stwierdzając, że gospodarstwo rolne po Janie K. nabyła w całości w drodze dziedziczenia ustawowego Maria K.Wobec niezaskarżenia postanowienie to uprawomocniło się w dniu 9.XII.1965 r.Powyższe postanowienie zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości z wnioskiem o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzuca naruszenie art. 671 i 670 § 2 k.p.c. przez niewyjaśnienie, czy żona spadkodawcy, Zuzanna S., zachowała prawo dziedziczenia gospodarstwa rolnego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Istotną dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, jacy spadkobiercy zachowali prawo dziedziczenia gospodarstwa rolnego, oparł Sąd Powiatowy wyłącznie na złożonym przez jednego z uczestników postępowania zapewnieniu przewidzianym w art. 671 k.p.c.Pogląd rewizji nadzwyczajnej, że to ustalenie zapadło bez dostatecznych w tym względzie dowodów, uznać należy za w pełni uzasadniony. Według art. 671 § 1, za dowód, że nie ma innych spadkobierców, może być przyjęte zapewnienie złożone przez zgłaszającego się spadkobiercę.Treść przepisu wskazuje, że przewidziane w nim zapewnienie stanowi szczególny środek dowodowy, w związku z czym zapewnienie to może mieć zakres ściśle określony w kodeksie. Stanowi ono zatem jedynie dowód co do istnienia spadkobierców oraz testamentów. Za pomocą tego dowodu nie wolno natomiast udowadniać innych okoliczności sprawy. W szczególności na wskazanym w art. 671 k.p.c. zapewnieniu nie wolno oprzeć ustalenia co do tego, którzy spośród spadkobierców powołanych do spadku odpowiadają warunkom przewidzianym do dziedziczenia gospodarstwa rolnego. Ostatnio wymienioną okoliczność należy zatem sprawdzić za pomocą innych środków dowodowych.Skoro Sąd Powiatowy, wychodząc z odmiennych założeń, nie przeprowadził koniecznych w tym względzie dowodów, to zaskarżone postanowienie w uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej ulega uchyleniu, a sprawa przekazaniu do ponownego rozpoznania (art. 422 § 2 k.p.c.).