III CR 361/65
PostanowienieIzba Cywilna1966-02-28
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy należność za utrzymanie dziecka w zakładzie pomocy społecznej, której wysokość została ustalona decyzją administracyjną, może być dochodzona w drodze postępowania cywilnego, czy też wyłącznie w trybie egzekucji administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu pozwu, uznając, że decyzja administracyjna ustalająca wysokość opłat za świadczenia zakładu pomocy społecznej nie przesądza o trybie dochodzenia tych należności. Instrukcja dotycząca egzekucji administracyjnej odnosi się jedynie do należności państwowych zakładów, a zakład, w którym przebywał syn pozwanego, nie był zakładem państwowym. Brak było innego przepisu szczególnego przekazującego dochodzenie roszczenia cywilnoprawnego do właściwości innego organu.Stan faktyczny
Zrzeszenie "C" dochodziło od Stefana P. zwrotu kosztów utrzymania jego syna w Zakładzie Specjalnym dla Dzieci prowadzonym przez Zrzeszenie. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew, uznając, że decyzja administracyjna ustalająca wysokość opłat stanowi wystarczający tytuł do egzekucji administracyjnej. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu dla m. Krakowa do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Czarnecki (sprawozdawca). Sędziowie: W. Kuryłowicz, J. Krajewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zrzeszenia "C" (Biuro Rejonu w K.) przeciwko Stefanowi P. o zapłatę, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 6 lipca 1965 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu dla m. Krakowa do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowodowe Zrzeszenie prowadzi Zakład Specjalny dla Dzieci. W zakładzie tym przebywa syn pozwanego. Strona powodowa domaga się zasądzenia od pozwanego zwrotu kosztów utrzymania jego syna.Sąd Wojewódzki zmienił postanowienie Sądu Powiatowego oddalające zarzut niedopuszczalności drogi sądowej i pozew odrzucił. Według zapatrywania Sądu Wojewódzkiego, skoro ustalenie wysokości odpłatności za utrzymanie syna pozwanego nastąpiło na mocy decyzji organów administracji, to "tym samym strona powodowa posiada wystarczający tytuł egzekucyjny do egzekwowania dochodzonej pozwem należności (...) w trybie egzekucji administracyjnej".Od powyższego orzeczenia Minister Sprawiedliwości złożył rewizję nadzwyczajną.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Stosownie do postanowień uchwały nr 506 Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1959 r. w sprawie opłat za świadczenia zakładów pomocy społecznej (M.P. z 1960 r. Nr 13, poz. 60 ze zm.) oraz instrukcji nr 25/9 Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 11 kwietnia 1960 r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania opłat, udzielenia ulg i zwolnień od odpłatności za świadczenia zakładów pomocy społecznej dla osób nie posiadających zaopatrzenia emerytalnego (rentowego) (Dz. Urz. Pr. i Op. Sp. Nr 4, poz. 20 ze zm.) - ustalenie wysokości opłat za świadczenia zakładu następuje na podstawie decyzji organu administracji. Postanowienia te oznaczają, że ustalenie wysokości wspomnianych opłat należy do właściwości organu administracji, co sprawia, że kwestia wysokości tych opłat usuwa się spod kognicji sądu, natomiast z postanowień, o których mowa, nie wypływają wnioski, które by miały jakiekolwiek znaczenie dla kwestii trybu dochodzenia opłat. Jeżeli zaś instrukcja nr 25/9 wspomina o trybie egzekucji administracyjnej, to jedynie odsyła w tym względzie do postanowień rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 1955 r. w sprawie przymusowego ściągania niektórych należności państwowych (Dz. U. Nr 32, poz. 143 ze zm., a zwłaszcza Dz. U. z 1960 r. Nr 7, poz. 51). Według zaś tych postanowień, w trybie egzekucji administracyjnej podlegają ściąganiu tylko należności państwowych zakładów i urządzeń.Zakład, w którym przebywa syn pozwanego, nie jest zakładem państwowym. Brak też innego przepisu szczególnego, który by dochodzenie cywilnoprawnego roszczenia strony powodowej przekazywał do właściwości innego organu.Skoro więc odrzucenie pozwu nie znajduje oparcia w ustawie, orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III CRN 125/69 1969-07-05Czy osoba zobowiązana do alimentacji, obciążona decyzją administracyjną o opłatach za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej, może dochodzić ustalenia istnienia lub wysokości tej należności w drodze powództwa cyw…
- III CO 83/65 1966-05-09Czy należności z tytułu świadczeń zakładów społecznych służby zdrowia oraz państwowych zakładów i urządzeń opieki nad dzieckiem i młodzieżą, a także państwowych zakładów pomocy społecznej, zakładów szkolenia inwalidów or…
- III CZP 36/00 2000-11-22Czy dopuszczalna jest droga sądowa w sprawie o zwrot należności wyegzekwowanej przez gminę w drodze egzekucji administracyjnej od rodzica za pobyt małoletniego dziecka w izbie wytrzeźwień?
- III CZP 57/84 1984-09-18Czy wniosek rodziców o zezwolenie na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka, złożony na podstawie art. 101 § 3 k.r.o. i art. 583 k.p.c., podlega zwolnieniu od opłat sądowych na pods…
- III CZP 63/20 2021-08-20Czy w aktualnie obowiązującym stanie prawnym do rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie zagrożenia nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej osobie niewykonującej obowiązków wynikających z orzeczenia w p…
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026.