III CR 766/57

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Resich (sprawozdawca). Sędziowie: S. Białek. R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa "R." Przemysłowego Zjednoczenia Budowlanego w R. przeciwko Józefowi K. o opróżnienie mieszkania, po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 22 lutego 1957 r., zaskarżany wyrok uchylił i sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Rzeszowie do merytorycznego rozpoznania rewizji strony pozwanej przekazał.Uzasadnienie faktyczneZ niespornego stanu faktycznego sprawy wynika, że powodowe Przedsiębiorstwo umową z dnia 4 stycznia 1956 r. wynajęło pozwanemu 1-izbowy lokal w budynku przeznaczonym na mieszkanie dla pracowników tegoż Przedsiębiorstwa. Z treści umowy wynikało, że została ona zawarta w wyniku porozumienia z instytucją, w której pozwany pracuje. Stosownie do treści tego porozumienia pozwany miał opróżnić wynajęty mu lokal 30 czerwca 1956 r., a gdyby pozwany lokalu nie zwolnił, instytucja, w której był zatrudniony, miała odstąpić powodowemu Przedsiębiorstwu ze swojej puli mieszkaniowej lokal o podobnych wymiarach. Wobec niewykonania umowy powodowe Przedsiębiorstwo wystąpiło do sądu z żądaniem eksmisji pozwanego.Sąd Powiatowy powództwo uwzględnił, Sąd Wojewódzki natomiast wyrok sądu I instancji uchylił i pozew odrzucił, wyrażając pogląd, że droga sądowa była niedopuszczalna, gdyż sprawy mieszkań służbowych i zakładowych podlegają wyłącznej jurysdykcji Wojewódzkich Komisji Lokalowych. W dalszym przebiegu sprawy powodowe Przedsiębiorstwo zwróciło się do W.K.L. w M., lecz ta ostatnia - jak wynika z odpisu orzeczenia z dnia 4 maja 1957 r. nadesłanego przy wniosku o rewizję nadzwyczajną - również uznała się za niewłaściwą do rozpoznania sporu.Od powyższego wyroku Sądu Wojewódzkiego złożył rewizję nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu celem merytorycznego rozpoznania rewizji strony pozwanej.Sąd Najwyższy uznał rewizję nadzwyczajną Pierwszego Prezesa za uzasadnioną. Zaskarżony wyrok zawiera pogląd, że o charakterze mieszkania służbowego decyduje przeznaczenie budynku na mieszkanie dla pracowników. To zobiektywizowane kryterium nie wydaje się jednak właściwe w świetle przepisu § 1 rozp. Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1952 r. w sprawie mieszkań służbowych i zakładowych. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, jak i celu rozporządzenia, danemu lokalowi nadaje charakter mieszkania służbowego nie tylko jego przeznaczenie, ale i fakt przydziału w związku ze stosunkiem pracy. Oczywiście może tu wchodzić w rachubę tylko stosunek pracy łączący instytucję dysponującą lokalem z jej własnym pracownikiem, a nie z pracownikiem innej instytucji. W stosunku do osób trzecich stosują się przepisy ogólne regulujące stosunki najmu, w konsekwencji więc należy przyjąć, że otwarta jest droga sądowa w sprawach o wydanie przedmiotu najmu. Trudno byłoby zresztą przyjąć zasadę odmienną również i z tej przyczyny, że właściwość W.K.L. powiązana jest tak ściśle ze stosunkiem pracy uzasadniającym prawo do mieszkania pracowniczego, że przepisy o postępowaniu w sprawach o opróżnienie mieszkania, zawarte w § 15-18 powołanego rozp. Rady Ministrów, są zupełnie niedostosowane do wypadku konieczności usunięcia z lokalu służbowego osób trzecich.W niniejszej sprawie sytuacja przedstawiałaby się odmiennie, gdyby strona powodowa pozostawała w bezpośrednim stosunku obligacyjnym wyłącznie z pracodawcą pozwanego Józefa K., oddając mianowicie sporny lokal do jego dyspozycji, a pracodawca przydzieliłby ten lokal pozwanemu jako swemu pracownikowi. W tego rodzaju sytuacji lokal ten miałby charakter służbowego i eksmisja pozwanego mogłaby nastąpić jedynie w postępowaniu przed Wojewódzką Komisją Lokalową, lecz tylko na żądanie pracodawcy. W sprawie zaś niniejszej strona powodowa pozostaje w bezpośrednim stosunku umownym z pozwanym K., który nie jest jej pracownikiem i który wprost zobowiązał się opróżnić lokal w określonym terminie.