IV CR 559/60

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Formański. Sędziowie: K. Lipiński (sprawozdawca), M. Piekarski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Narodowego Banku Polskiego przeciwko Nikodemowi K. o ustalenie, po rozpoznaniu rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 18 maja 1960 r., uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił pozew.Uzasadnienie faktyczneNarodowy Bank Polski w pozwie skierowanym przeciwko swemu byłemu pracownikowi Nikodemowi K. domagał się ustalenia, że rozwiązanie stosunku pracy pomiędzy stronami nastąpiło na skutek porozumienia stron, a nie na skutek przeniesienia służbowego.Stan faktyczny był i jest pomiędzy stronami niesporny, sporne zaś były tylko: uprawnienie strony powodowej do wytoczenia opisanej treści powództwa przed sądem i skutki rozwiązania stosunku pracy z punktu widzenia uprawnień pozwanego do zachowania przydzielonego mu przez NBP mieszkania służbowego.Pozwany był pracownikiem Oddziału NBP w P. Chcąc uzyskać wyższe wynagrodzenie, postanowił rozwiązać umowę o pracę z Bankiem i objąć stanowisko głównego księgowego w Miejskich Zakładach Przemysłu Terenowego Materiałów Budowlanych w P. Ponieważ pozwany zajmował przydzielone mu przez NBP w 1956 r. mieszkanie służbowe i był związany umową, która zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1952 r. (Dz. U. Nr 29, poz. 196) nakładała na niego obowiązek opuszczenia mieszkania w razie przejścia do pracy w innym zakładzie pracy za zgodą Banku, zwalniała go zaś od tego obowiązku w razie przeniesienia służbowego, przeto pozwany chciał zmianę zatrudnienia ubrać w formę "przeniesienia służbowego". W tym celu uzyskał zgodę dyrektora Banku na przejście do innego przedsiębiorstwa, prosząc o "przeniesienie służbowe" do tego przedsiębiorstwa. W odpowiedzi na pismo Miejskich Zakładów Terenowego Przemysłu Materiałów Budowlanych, które wystąpiły do NBP o "przeniesienie służbowe" pozwanego, dyrektor NBP pismem z dnia 3 czerwca 1958 r. zarządził "przeniesienie służbowe" pozwanego z NBP do Miejskich Zakładów.Po rozwiązaniu stosunku pracy z pozwanym NBP wystąpił we właściwej drodze administracyjnej z żądaniem opróżnienia mieszkania służbowego, lecz zaspokojenia tych żądań nie uzyskał. Pragnąc zabiegać u Ministra Gospodarki Komunalnej o zmianę decyzji administracyjnej na swoją korzyść w trybie nadzoru, NBP wytoczył niniejsze powództwo z powołaniem się na przepis § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 marca 1959 r. (Dz. U. Nr 24, poz. 152).Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo uznawszy, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło za wzajemnym porozumieniem stron.W rewizji pozwany domaga się uchylenia powyższego wyroku i odrzucenia pozwu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Oczywiście nie nastąpiło tu przeniesienie służbowe, gdyż Miejskie Zakłady Przemysłu Terenowego Materiałów Budowlanych w P. nie podlegały dyrektorowi NBP w P., który nie mógł obsadzać stanowisk w tym przedsiębiorstwie. W rzeczywistości pozwany za zgodą NBP rozwiązał z nim stosunek pracy i z kolei zawarł nową umowę o pracę z innym zakładem pracy.Istnienie takiego stanu rzeczy nie było sporne między stronami, chodziło zaś tylko o to, czy użycie w piśmie rozwiązującym z pozwanym umowę o pracę nie odpowiadających rzeczywistości słów: "przeniesienie służbowe" ma jakieś znaczenie, a jeżeli tak, to jakie z punktu widzenia praw pozwanego do mieszkania służbowego. Rozstrzygnięcie jednak tego zagadnienia nie należy do drogi sądowej.W myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 marca 1959 r. w sprawie warunków przydziału i opróżnienia mieszkań służbowych właściwości organów w tych sprawach i tryb postępowania (Dz. U. Nr 24, poz. 152), tj. orzekanie o obowiązku opróżnienia mieszkań służbowych, o przesłankach tego obowiązku, o obowiązku zakładu pracy dostarczenia lokalu zastępczego itd., należy do organów administracji.Z mocy zatem art. 2 k.p.c. droga sądowa w tym przedmiocie jest wyłączona. Wyjątkowy przepis § 6 ust. 3 rozporządzenia przekazuje sądom bądź zakładowym komisjom rozjemczym prejudycjalne dla organu administracji rozstrzygnięcie o przyczynach rozwiązania stosunku pracy, gdy przyczyna rozwiązania tego stosunku w myśl § 6 ust. 1 decyduje o tym, czy zakład pracy obowiązany jest dostarczyć pracownikowi opróżniającemu mieszkanie służbowe lokal zastępczy. Przepis § 6 ust. 3 rozporządzenia, jako przepis szczególny, nie może być interpretowany rozszerzająco, w związku zaś z jego lokatą, powinien być rozumiany w ten sposób, że do właściwości sądów bądź komisji rozjemczych należy rozstrzyganie tylko o przyczynach rozwiązania stosunku pracy, numeratywnie wymienionych w § 6 ust. 1 rozporządzenia. O wszelkich innych przesłankach orzeczenia o opuszczeniu mieszkania służbowego, z dostarczeniem czy bez dostarczenia lokalu zastępczego, rozstrzygają samodzielnie organy administracji z wyłączeniem drogi sądowej lub drogi przed komisjami rozjemczymi.Pozew w sprawie niniejszej nie dotyczy w istocie rzeczy przyczyny rozwiązania stosunku pracy stron (§ 6 ust. 1 rozporządzenia), która jest zresztą od początku niesporna, lecz zmierza do niedopuszczalnego na drodze sądowej przesądzenia innej przesłanki orzeczenia co do mieszkania służbowego.Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie należy do organów administracji, wobec czego należało uchylić zaskarżony wyrok i pozew odrzucić (art. 2 i 387 k.p.c.).