III CRN 216/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Rudnicki. Sędziowie SN: T. Bukowski (sprawozdawca), R. Czarnecki.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. o sprostowanie aktu urodzenia Leszka Marka J., na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia b. Sądu Powiatowego w Bystrzycy Kłodzkiej z dnia 29 września 1962 r.uchylił zaskarżone postanowienie i postępowanie umorzył.Uzasadnienie faktyczneDnia 15.II.1961 r. Prezydium PRN - Wydział Spraw Wewnętrznych - wystąpiło z wnioskiem o sprostowanie aktu urodzenia Leszka Marka J., urodzonego w dniu (...). przez Annę A., a uznanego w dniu (...) przez Mariana J. Według twierdzeń wnioskodawcy Anna A. pozostawała w dniu urodzenia Leszka Marka w związku małżeńskim zawartym w dniu (...) z Janem A. Jego ojcostwo w stosunku do Leszka Marka nie zostało zaprzeczone.Postanowieniem z dnia 29.IX.1962 r. Sąd Powiatowy w Bystrzycy Kłodzkiej unieważnił akt urodzenia Leszka Marka J. z powołaniem się na przepis art. 26 ust. 1 prawa o aktach stanu cywilnego.Minister Sprawiedliwości złożył z urzędu rewizję nadzwyczajną. Zarzucając naruszenie art. 26 ust. 1 prawa o aktach stanu cywilnego z dnia 8 czerwca 1955 r. (Dz. U. Nr 25, poz. 151 z późn. zmianami) oraz naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, wnosił na podstawie art. 417 § 1 i art. 421 § 2 k.p.c. o uchylenie tego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy rozważył, co następuje:Wniosek o sprostowanie oparty był na twierdzeniu, że w akcie urodzenia Leszka Marka, urodzonego w dniu 17.VIII.1960 r. wpisano jako jego ojca - Mariana J., zamiast męża matki - Jana A. Urodzenie się Leszka Marka, co podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, jest zdarzeniem prawdziwym. Brak więc było podstaw z art. 26 ust. 1 prawa o aktach stanu cywilnego do unieważnienia przedmiotowego aktu.Jest poza sporem, że w chwili uznania Leszka Marka przez Mariana J., matka małoletniego była żoną Jana A. Nie doszło też do sądowego zaprzeczenia ojcostwa jej męża w stosunku do Leszka Marka. W takiej sytuacji uznanie, na podstawie którego Marian J. został w dniu (...) wpisany do aktu urodzenia Leszka Marka jako jego ojciec, byłoby nieważne z mocy prawa. Akt urodzenia podlegałby zatem sprostowaniu z mocy art. 26 ust. 2 prawa o aktach stanu cywilnego. W niniejszej jednak sprawie powstała specyficzna sytuacja prawna. Po sporządzeniu przedmiotowego aktu i po wydaniu postanowienia unieważniającego ten akt, Jan A. został uznany za zmarłego. Jako datę jego śmierci wskazano dzień (...). Leszek Marek urodził się (...). Nie zachodzi zatem przewidziane w art. 62 § 1 k.r.o. domniemanie, że pochodzi on od Jana A. W konsekwencji przeszkoda do uznania Leszka Marka przez Mariana J. w rzeczywistości nie zachodziła. Wpis dokonany w okresie pozornego istnienia tego domniemania nie wymaga więc sprostowania.Uznanie dziecka w okresie domniemania jego pochodzenia od męża matki nabiera skuteczności w razie późniejszego uznania męża matki dziecka za zmarłego, w chwili wykluczającej istnienie takiego domniemania, i w związku z tym bezprzedmiotowy staje się wniosek o sprostowanie aktu stanu cywilnego, który został sporządzony na podstawie uznania dokonanego w takich okolicznościach.Trafny jest przeto wniosek rewizji nadzwyczajnej o uchylenie zaskarżonego postanowienia, unieważniającego akt urodzenia Leszka Marka, i o umorzenie zbędnego postępowania o sprostowanie tego aktu.Podzielając stanowisko Ministra Sprawiedliwości, że z uwagi na doniosłość z punktu widzenia interesu PRL prawidłowości rejestracji zdarzeń w aktach stanu cywilnego uwzględnieniu rewizji nadzwyczajnej nie stoi na przeszkodzie przekroczenie terminu z art. 421 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł z mocy art. 422 § 1 k.p.c. jak w sentencji.