III CRN 224/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Majorowicz. Sędziowie SN: R. Czarnecki, H. Dąbrowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Sztejn, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z powództwa Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w Z. przeciwko Franciszkowi H. i Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - Inspektorat w K. o odszkodowanie, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa SN od postanowienia Sądu Rejonowego w Kościerzynie z dnia 18 maja 1977 r.uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kościerzynie.Uzasadnienie faktycznePrzedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w Z. (PKS) domagało się zasądzenia od Franciszka H. kwoty 10.000 zł tytułem odszkodowania. W uzasadnieniu pozwu przytoczyło, że pozwany H. w dniu 21.VI.1976 r. prowadząc zaprzęg konny spowodował wypadek drogowy, w wyniku którego został uszkodzony autobus powodowego Przedsiębiorstwa.Postanowieniem z dnia 21.IV.1977 r. Sąd Rejonowy wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Państwowy Zakład Ubezpieczeń (PZU). Postanowieniem zaś z 18.V.1977 r. przekazał sprawę - według właściwości - Okręgowej Komisji Arbitrażowej w G. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Rejonowy powołał się na treść art. 2 § 2 i 201 § 1 k.p.c.W rewizji nadzwyczajnej Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł o uchylenie powyższego postanowienia Sądu Rejonowego w Kościerzynie z dnia 18.V.1977 r. i przekazanie sprawy do rozpoznania temuż Sądowi Rejonowemu. Zarzucił zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie art. 2 § 2, 72 § 2, 199 § 1 i 201 § 1 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W rewizji nadzwyczajnej trafnie podniesiono, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z rażącą obrazą powołanych przepisów prawa.W myśl art. 2 § 2 k.p.c. do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, jeśli sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych.Zgodnie zaś z treścią art. 2 § 2 k.p.c. nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne między jednostkami gospodarki uspołecznionej, należące do właściwości państwowego arbitrażu gospodarczego lub arbitrażu resortowego.Sąd Rejonowy przeoczył, że przepis art. 201 § 1 k.p.c. odnosi się do przekazania sprawy tylko w granicach właściwości sądowej.Przepisy kodeksu postępowania cywilnego nie dozwalają natomiast na przekazanie sprawy - według właściwości - innemu organowi, z wyjątkiem przewidzianym w art. 463 k.p.c., który w sprawie nie zachodzi.Przekazanie zatem sprawy Państwowej Komisji Arbitrażowej w G. było niedopuszczalne.Gdyby na podstawie materiału procesowego Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że droga sądowa nie jest dopuszczalna, to powinien był odrzucić pozew.Zebrany w sprawie materiał procesowy zdaje się wskazywać na dopuszczalność drogi sądowej w stosunku do PZU.Pozwany Franciszek H., jak wynika z jego twierdzeń, jest rolnikiem. Jeśli zatem szkoda, jaką wyrządził powodowemu Przedsiębiorstwu, objęta jest odpowiedzialnością PZU - na podstawie § 16 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 sierpnia 1975 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń rolników od nieszczęśliwych wypadków i odpowiedzialności cywilnej (Dz. U. Nr 28, poz. 145) - to stosownie do § 20 ust. 3 tego rozporządzenia udział tego podmiotu jest konieczny.Zachodziłoby więc współuczestnictwo konieczne przewidziane w art. 72 § 2 k.p.c. i droga sądowa w stosunku do PZU byłaby dopuszczalna. Nie byłoby zatem podstaw do odrzucenia pozwu (art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.).Z przytoczonych zasad Sąd Najwyższy z mocy art. 422 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.