IV CZ 131/80

PostanowienieIzba Cywilna1980-10-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spór cywilny dotyczący działalności gospodarczej prowadzonej przez związek zawodowy należy do właściwości państwowego arbitrażu gospodarczego, czy też drogi sądowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu pozwu, uznając, że spory cywilne dotyczące działalności gospodarczej prowadzonej przez związki zawodowe nie należą do właściwości państwowego arbitrażu gospodarczego. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o państwowym arbitrażu gospodarczym, arbitraż ten nie rozpoznaje sporów, w których chociażby jedna ze stron jest organizacją związków zawodowych, co należy rozumieć dosłownie, bez wyjątków.
Stan faktyczny
Powódka, Wojewódzka Spółdzielnia Spożywców, wniosła pozew o zapłatę przeciwko Związkowi Zawodowemu Pracowników Kultury i Sztuki. Sąd Wojewódzki odrzucił pozew, uznając, że spór wynikający z działalności gospodarczej pozwanego związku wyłączony jest z drogi sądowej na rzecz arbitrażu gospodarczego. Powódka wniosła zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN F. Wesely (sprawozdawca). Sędziowie SN: S. Rudnicki, A. Wielgus.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Wojewódzkiej Spółdzielni Spożywców "Społem" w Z. przeciwko Związkowi Zawodowemu Pracowników Kultury i Sztuki w Ł. o 327.679 zł na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 19 czerwca 1980 r.uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki odrzucił pozew wniesiony przez Wojewódzką Spółdzielnię Spożywców "Społem" przeciwko Okręgowej Radzie Zakładowej Związku Zawodowego Pracowników Kultury i Sztuki, z tym uzasadnieniem, że przedmiotem sporu jest roszczenie powstałe w wyniku działalności gospodarczej pozwanego Związku, a skoro strona powodowa jest jednostką gospodarki uspołecznionej, sprawa jest wyłączona z drogi sądowej na podstawie art. 2 k.p.c. Strona pozwana bowiem, będąc organizacją społeczna, prowadzi działalność gospodarczą i dlatego należy ją uważać również za podmiot arbitrażu gospodarczego.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek zażalenia powoda, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kwestia, czy strona pozwana jako organizacja społeczna prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o państwowym arbitrażu gospodarczym (Dz. U. z 1975 r. Nr 34, poz. 183) jest dla oceny istnienia drogi sądowej o tyle nieistotna, że strona pozwana jest szczególną organizacją społeczną, a mianowicie organizacją związków zawodowych, i dlatego ma do niej zastosowanie art. 3 ust. 2 powołanej ustawy, wedle którego państwowy arbitraż gospodarczy nie rozpoznaje sporów, w których chociażby jedna ze stron jest organizacją związków zawodowych. Przepis ten należy rozumieć zgodnie z jego literalnym brzmieniem nie przewidującym żadnych wyjątków w ten sposób, że wszystkie spory cywilne dotyczące działalności gospodarczej prowadzonej przez taki związek, nie należą do arbitrażu gospodarczego.Wynika to przede wszystkim z tego, że unormowanie dotyczące organizacji związku zawodowego zostało umieszczone w wymienionej ustawie po unormowaniu dotyczącym objęcia arbitrażem gospodarczym działalności gospodarczej organizacji społecznych i dlatego jest ono wyłączeniem z zakresu działania unormowania z art. 3 ust. 1 ustawy organizacji społecznych, będących organizacjami związków zawodowych.Dlatego z mocy art. 397 w związku z art. 388 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 KPCart. 3 ust. 1art. 3 ust. 2art. 397art. 388 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.