III CRN 40/82

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN W. Łysakowski.Sędziowie SN: T. Bukowski (spr.), J. Ignatowicz.Protokolant: G. Banaszewska.Prokurator Prokuratury Generalnej: E. Wiśniewski.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Cywilna i Administracyjna po rozpoznaniu w dniu 19 marca 1982 r. sprawy z powództwa Ryszarda Ż. przeciwko Stanisławowi K. i Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - Inspektoratowi w O. o zapłatę, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości, C.III.531/92/81, od wyroku Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 19 czerwca 1981 r.,uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej w stosunku do pozwanego Stanisława K. powództwo o zapłatę kwoty 5.000 zł z odsetkami oraz w części zasądzającej od tego pozwanego na rzecz powoda koszty procesu i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Ełku do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW dniu 30 stycznia 1981 roku w czasie omijania Stanisława K., leżącego w stanie nietrzeźwości na jezdni, doszło do uszkodzenia taksówki Ryszarda Ż. Na poczet pokrycia kosztu jej naprawy Państwowy Zakład Ubezpieczeń wypłacił poszkodowanemu kwotę 424 zł, po potrąceniu udziału własnego, przewidzianego w § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 274 z późn zm.).W dniu 13 marca 1981 r. poszkodowany Ryszard Ż. wystapił przeciwko sprawcy szkody, Stanisławowi K., z powództwem o zapłatę kwoty 5.000 zł tytułem odszkodowania za utracone zarobki oraz kwoty 5.000 zł tytułem zwrotu reszty kosztów naprawy samochodu.Sąd Rejonowy, po dopozwaniu z urzędu PZU, zasądził od niego wyrokiem z dnia 19 czerwca 1981 r., na rzecz powoda kwotę 5.000 zł tytułem reszty kosztów naprawy samochodu, potrąconej przez tenże Zakład jako udział własny powoda, przewidziany w § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. Roszczenie zaś dochodzone z tego samego tytułu od pozwanego Stanisława K. Sąd Rejonowy oddalił.Na skutek rewizji pozwanego PZU, Sąd Wojewódzki w Suwałkach orzeczeniem z dnia 23 listopada 1981 r., sygn. I Cr 221/81, zmienił wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że oddalił powództwo w stosunku do PZU. Uznał bowiem za sprzeczny z przepisem § 30 ust. 2 wskazanego wyżej rozporządzenia pogląd tego Sądu, jakoby potrącenie udziału własnego było dopuszczalne, tylko w sytuacji gdy objęta ubezpieczeniem autocasco szkoda jest następstwem wypadku zawinionego przez posiadacza pojazdu.Rewizję nadzwyczajną złożył z urzędu Minister Sprawiedliwości. Zarzucając rażące naruszenie art. 415 k.c. oraz § 16 ust. 1 i § 30 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych, wnosił na podstawie art. 417 k.p.c. o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w Ełku w części oddalającej powództwo oraz orzekającej o kosztach w stosunku do pozwanego Stanisława K. i o przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję nadzwyczajną, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak to trafnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, Sąd Rejonowy również był zdania, że powodowi należy się zwrot kosztów naprawy samochodu uszkodzonego z winy pozwanego Stanisława K. Należność tę zasądził jednak nie od sprawcy szkody, lecz od bezpodstawnie dopozwanego PZU, a to na skutek błędnej wykładni przepisów § 20 i § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. Współuczestnictwo konieczne zakładu ubezpieczeń, przewidziane w § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1974 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych, nie jest aktualne w procesie o naprawienie szkody objętej ubezpieczeniem autocasco. Przewidziane zaś w § 30 ust. 2 tego rozporządzenia potrącenie udziału własnego posiadacza pojazdu przysługuje, lege non distinguente, zakładowi ubezpieczeń, choćby posiadacz nie zawinił wypadku, którego następstwem jest uszkodzenie pojazdu.Konsekwencją błędnej wykładni przytoczonych wyżej przepisów jest niewyjaśnienie przez Sąd Rejonowy okoliczności faktycznych istotnych dla określenia kwoty pieniężnej, podlegającej zasądzeniu z tytułu zwrotu reszty kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu powoda.Zachodzi zatem potrzeba poczynienia ustaleń faktycznych w celu wyjaśnienia tych okoliczności i dlatego Sąd Najwyższy orzekł na mocy art. 422 § 2 k.p.c. jak w sentencji.