III CSK 112/21
WyrokIzba Cywilna2021-09-16
Skład orzekający: Jacek Grela
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy następca prawny osoby prawnej, dochodzący ochrony dóbr osobistych spółki przejętej, ma obowiązek wykazywania skutków naruszeń dla siebie, gdy naruszenia były imiennie adresowane do spółki przejętej, a jej firma jest bezpośrednio kojarzona z następcą prawnym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez skarżącą zagadnienie prawne nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Stwierdzono, że przyczyną oddalenia powództwa był brak bezprawności działań pozwanego oraz fakt, że działania te nie stanowiły naruszeń dóbr osobistych, a realizację podstawowych praw podmiotowych. Ocena Sądu Apelacyjnego, na której skarżąca oparła swoje zagadnienie, nie wpłynęła w znaczący sposób na rozstrzygnięcie. Wywód powódki nie wskazywał na wątpliwości kwalifikowane, a jedynie zwykłe, które mogą być rozstrzygnięte przez sąd powszechny.Stan faktyczny
Powódka K. S.A. dochodziła ochrony dóbr osobistych spółki przejętej. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące obowiązku wykazywania skutków naruszeń dóbr osobistych przez następcę prawnego spółki przejętej. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 112/21 POSTANOWIENIE Dnia 16 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Grela w sprawie z powództwa K. Spółki Akcyjnej w K. przeciwko P. S. o ochronę dóbr osobistych, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 września 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt I ACa [...], I ACz [...], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3060 (trzy tysiące sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 4 marca 2020 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił powództwo K. S.A. w K. przeciwko P. S. o ochronę dóbr osobistych. Wyrokiem z 4 grudnia 2020 r. Sąd Apelacyjny w [...] oddalił apelację powódki. W skardze kasacyjnej powódka, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazała na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zdaniem skarżącej, w sprawie występuje istotne zagadnienie, które sprowadza się do odpowiedzi na pytanie: czy następca prawny osoby prawnej w rozumieniu przepisu art. 494 k.s.h., dochodzący w postępowaniu cywilnym ochrony dóbr osobistych spółki przejętej, ma obowiązek wykazywania skutków tych
2 naruszeń dla następcy prawnego, w sytuacji gdy ich imiennym adresatem jest spółka przejęta, a przy tym firma spółki przejętej jest immanentnie i bezpośrednio kojarzona z następcą prawnym? Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18, niepubl.). Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, z 26 września 2005 r., II PK 98/05, z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka nie została wykazana. Istotne zagadnienie prawne musi występować w sprawie
3 jako problem, którego rozwiązanie jest konieczne do wydania w niej orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym. Wskazane przez skarżącą zagadnienie prawne nie spełnia tych wymagań. Należy podkreślić, że przyczyną oddalenia powództwa był brak bezprawności działań pozwanego oraz fakt, że określone działania nie stanowiły w okolicznościach sprawy naruszeń dóbr osobistych, a realizację podstawowych praw podmiotowych. Ocena Sądu Apelacyjnego, w oparciu o którą skarżąca skonstruowała istotne zagadnienie prawne, nie wpłynęła w znaczący sposób na rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego. Wywód powódki uzasadniający istnienie w sprawie istotnych zagadnień prawnych, nie wskazuje na wątpliwości kwalifikowane, a jedynie zwykłe, które mogą być rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy. Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 428/14 2015-02-18Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę dóbr osobistych może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej wniosek opiera się na przesłankach istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów lub oczywistej zasadn…
- I CSK 534/20 2021-04-16Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące przedstawienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej naruszenia prawa, aby Sąd Najwyższy przyjął ją do rozpoznania?
- I CSK 525/14 2015-03-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o ochronę dóbr osobistych może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zagadnienia prawne nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego, a naruszenie prawa nie jest…
- IV CSK 237/15 2015-10-27Czy w postępowaniu o ochronę dóbr osobistych można samodzielnie ustalać, jako przesłankę naruszenia dóbr osobistych, że poprzez wydanie oczywiście niesłusznego wyroku nakazowego w postępowaniu wykroczeniowym doszło do „b…
- II CSK 411/19 2019-12-19Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, działająca przez swoje organy, może zawierać umowy wyłącznie w sposób zgodny ze sposobem reprezentacji wynikającym ze statutu, czy również w sposób dorozumiany, zgodnie z art.…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 494 KSHart. 3989 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 99 KPCart. 108 § 1art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy