III CSK 123/17
WyrokIzba Cywilna2017-09-29
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku ustalenia przez Sąd zgodnej woli stron co do tego, czy ustaliły one cenę netto, czy cenę brutto, Sąd powinien zastosować przepis dyspozytywny (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o cenach) zamiast obiektywnego standardu wykładni umowy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że brak możliwości ustalenia subiektywnej zgodnej woli stron nie wyklucza ustalenia jej w oparciu o obiektywny standard wykładni umowy, zgodnie z którym oświadczenie woli oznacza to, co racjonalnie działający odbiorca uznałby za jego treść. Dopiero brak możliwości ustalenia treści w tym obiektywnym znaczeniu uzasadniałby zastosowanie przepisu dyspozytywnego. Ponadto, w sytuacji gdy pozwany zaproponował treść umowy, wątpliwości interpretacyjne powinny być rozstrzygane na jego niekorzyść (contra proferentem).Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty. Pozwany złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, kwestionując sposób wykładni umowy przez sądy niższych instancji. Pozwany argumentował, że w braku ustalenia zgodnej woli stron co do ceny (netto/brutto), należało zastosować przepis dyspozytywny ustawy o cenach, a nie obiektywny standard wykładni umowy. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 123/17 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa B. N. przeciwko B. B. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany powołał się na oczywistą zasadność skargi oraz występowanie na tle tej sprawy istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni. Merytorycznie obie te kwestie dotyczą tego samego problemu. Zdaniem skarżącego, w braku ustalenia przez Sąd zgodnej woli stron co do tego, czy ustaliły one cenę netto, czy cenę brutto, Sąd, zamiast stosować obiektywny standard wykładni umowy, powinien zastosować przepis dyspozytywny, mianowicie art. 3 ust. 1 pkt 1 obowiązującej w dacie zawierania przez strony ustawy o cenach, który przewidywał, że w cenie zawiera się należny podatek. Skarga nie jest oczywiście uzasadniona, skoro rozstrzygnięcie przyjęte przez Sąd nie jest ewidentnie sprzeczne z obowiązującym prawem czy utrwalonym orzecznictwem, ale przyjmuje jeden z możliwych sposobów interpretacji i stosowania prawa. Po drugie, wskazane zagadnienie prawne nie powstaje. Jest to przejaw typowego problemu relacji wykładni umowy i stosowania przepisów dyspozytywnych. Okoliczność, że nie da się ustalić zgodnej woli stron w znaczeniu subiektywnym, nie oznacza, iż nie da się jej w ogóle ustalić. Skoro w polskim prawie przyjmuje się obiektywną teorię wykładni oświadczeń woli, takie oświadczenie oznacza to, co racjonalnie działający jego odbiorca uznałby za jego treść. Dopiero gdyby w okolicznościach konkretnej sprawy nie dało się i takiej treści ustalić, byłoby miejsce na zastosowanie przepisu dyspozytywnego. Poza tym powołany przepis ustawy o cenach nie wprowadza do systemu prawnego legalnej definicji ceny, ale formułuje taką definicję na potrzeby tej konkretnej ustawy. Wreszcie Sąd II instancji zwrócił uwagę na istotny argument, zgodnie z którym treść umowy zaproponował pozwany, zatem wątpliwości co do jej brzmienia należy interpretować contra proferentem, bo miał on możliwość doprecyzowania tej treści (jest profesjonalistą realizującym wiele umów).
3 W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. [aw] aj
Powiązane orzeczenia
- III SK 46/11 2012-05-22Czy w świetle art. 3851 i 3853 k.c. dopuszczalne jest w umowach z konsumentami dotyczących sprzedaży nieruchomości oznaczanie ceny poprzez określenie podstaw do jej obliczenia?
- III CSK 199/17 2017-11-28Czy ustalenie lub uzgodnienie stron co do niewymagalnego jeszcze roszczenia głównego automatycznie rozciąga się na przyszłe i niepewne co do powstania roszczenie odsetkowe za opóźnienie w spełnieniu roszczenia głównego?
- IV CSK 455/18 2019-08-07Czy istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., może dotyczyć sposobu interpretacji pojęcia „osoba bliska” zastosowanego w konkretnej umowie, czy też musi być sformułowane w sposób ogólny i ab…
- IV CSK 16/18 2018-05-30Czy rozwiązanie przez zleceniodawcę odpłatnej umowy zlecenia dotyczącej prowadzenia postępowań sądowych i egzekucyjnych skutkuje wyłączeniem stosowania art. 746 § 1 zd. 2 k.c. i przejęciem przez zleceniodawcę obowiązku p…
- I CSK 771/17 2018-04-19Czy brak pisemnej umowy dzierżawy, przy profesjonalnym charakterze stron i wartości transakcji, wyklucza możliwość zastosowania przepisów o dzierżawie do oceny stanu faktycznego?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy