III CSK 128/16

WyrokIzba Cywilna2016-06-16

Skład orzekający: Mirosław Bączyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o stwierdzenie nieważności umowy darowizny nieruchomości, zawartej przez osobę znajdującą się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli, istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Kwestia stanu psychicznego darczyńcy w dniu zawarcia umowy, mimo że stanowiła zasadniczy problem prawny, mogła zostać rozstrzygnięta w oparciu o wyniki postępowania dowodowego, które zostało przeprowadzone wnikliwie przez sądy niższych instancji. Nie było potrzeby dokonywania wykładni art. 82 k.c. ani rozstrzygania kwestii oceny wiadomości specjalnych świadków w zestawieniu z opiniami biegłych.
Stan faktyczny
Pozwana złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy uznał za nieważną umowę darowizny nieruchomości zawartą przez matkę stron. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, wskazując na istotne zagadnienia prawne. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek powoda o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 128/16 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk w sprawie z powództwa L. K. przeciwko A. K. o stwierdzenie nieważności umowy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 czerwca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt I ACa 1003/15, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. oddala wniosek powoda o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwana – A. K. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 6 listopada 2015 r., w którym m.in. oddalono jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 18 lutego 2015 r. W wyroku tym uznano za nieważną umowę darowizny nieruchomości, zawartą w dniu 22 października 2003 r. przez R. K. (matkę stron, darczyńcę) i H. K. (obdarowaną). W skardze kasacyjnej strony pozwanej podniesiono naruszenie przepisów prawa procesowego i przepisów prawa materialnego (s. 3-7 skargi). Motywacja wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przedstawiona została 2 w pkt 1-5 na s. 7-8, a ponadto jeszcze na s. 11-20 skargi. Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie – o uchylenie tego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Analizując treść uzasadnienie wyroków obu Sądów, treść obszernej skargi kasacyjnej i zawartej w niej prawną motywację wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a także treść odpowiedzi strony powodowej na skargę (k. 742 i n. akt sprawy), Sąd Najwyższy stwierdził, że w rozpoznanej sprawie – wbrew sugestii strony skarżącej – nie wystąpiły przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.c. Jeżeli w sprawie tej pojawił się zasadniczy problem, czy powódka – R. K. (matka stron) znajdowała się w dniu zawierania umowy darowizny (21 października 2003 r.) w stanie określonym w art. 82 k.c., to kwestia ta mogła być rozstrzygnięta w oparciu o wyniki postępowania dowodowego. Z uzasadnienia wyroku pierwszej instancji wynika wniosek o wnikliwym przeprowadzeniu postępowania dowodowego w tym zakresie, także przy wykonywaniu opinii biegłych lekarzy odpowiedniej specjalności (s. 4 i n. uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Sąd Apelacyjny w pełni zaakceptował ustalenia dokonane przez Sąd Okręgowy (s. 12 i n. uzasadnienie zaskarżonego wyroku). W tej sytuacji nie istnieje – sugerowana przez stronę skarżącą – potrzeba dokonywania wykładni art. 82 k.c. w związku z motywacją tej strony przewidzianą w pkt 2,3 wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (s. 7-8 skargi). W świetle podanej przez stronę powodową podstawy faktycznej zgłoszonego żądania niezrozumiała pozostaje refleksja prawna strony skarżącej sformułowana w pkt wniosku (s. 8 skargi). Niewątpliwie bowiem powód miał interes prawny w stwierdzeniu nieważności umowy darowizny zawartej przez matkę z obdarowaną w dniu 21 października 2003 r. Ponadto nie sposób przyjmować, że w sprawie pojawiło się także istotne zagadnienie prawne sprowadzajace się w istocie do oczywistej kwestii, czy Sąd meriti może i w jakim zakresie dokonywać oceny specjalnych wiadomości świadków w zestawieniu z wiadomościami specjalnymi biegłych, dopuszczonych w postępowaniu (pkt 5 wniosku s. 8 skargi). 3 W tej sytuacji Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). W związku z tym, że odpowiedź na skargę wniesiono po upływie terminu przewidzianego w art. 3987 § 1 k.p.c. oddalono wniosek pełnomocnika powoda o zwrot kosztów postepowania kasacyjnego (por. k. 736 i 742 akt sprawy). aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 1art. 82 KCart. 3989 § 2 KPCart. 3987 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy