III CSK 150/16
WyrokIzba Cywilna2016-06-28
Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu przebiegu drogi koniecznej należy brać pod uwagę wpływ tego na możliwość zmiany w przyszłości sposobu zabudowy nieruchomości obciążonej, a także czy wykluczone jest wytyczenie drogi koniecznej w taki sposób, że będzie konieczne wykonanie prac na nieruchomości władnącej, w szczególności rozbiórka budynku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane przez skarżących zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W ocenie Sądu Najwyższego, wpływ przyszłych zmian w zabudowie nieruchomości obciążonej należy brać pod uwagę przy ustalaniu przebiegu drogi koniecznej, a dopuszczalne jest przeprowadzenie drogi koniecznej w sposób powodujący konieczność rozbiórki obiektu budowlanego na nieruchomości władnącej, o ile jest to uzasadnione interesem społeczno-gospodarczym.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się ustanowienia służebności drogi koniecznej. Uczestnicy postępowania wnieśli skargę kasacyjną, wskazując na dwa istotne zagadnienia prawne dotyczące ustalania przebiegu drogi koniecznej. Pierwsze dotyczyło wpływu przyszłych zmian w zabudowie nieruchomości obciążonej, a drugie możliwości konieczności wykonania prac na nieruchomości władnącej, w tym rozbiórki budynku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 150/16 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z wniosku K. R. przy uczestnictwie A. C., M. S., M. C. i R. S. o ustanowienie służebności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 czerwca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestników A. C. i M. C. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II Ca 1867/15, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie uczestnicy postępowania wnieśli skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazali na występowanie na jej tle dwóch istotnych zagadnień prawnych. Pierwsze sprowadza się do tego, czy przy ustalaniu przebiegu drogi koniecznej należy brać pod uwagę wpływ tego na możliwość
2 zmiany w przyszłości sposobu zabudowy nieruchomości obciążonej. Odpowiedź na to pytanie nie budzi wątpliwości, że przez „obciążenie gruntów, przez które droga konieczna ma prowadzić”, o którym mowa w art. 145 § 2 k.c., należy rozumieć również ograniczenia co do przyszłych zmian na nieruchomości. Potwierdził to już Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 maja 2008 r., V CSK 570/07, (Monitor Prawniczy 2008, nr 11, s. 563), w którym podkreślił konieczność uwzględniania przyszłych inwestycji na działkach władnących i obciążonych (tam - przekształcenia ich z działek rolnych na budowlane). Nie ma zatem potrzeby wypowiadania się przez Sąd Najwyższy w tej kwestii na tle tej sprawy, a zastrzeżenia skarżącego, jakoby Sąd ocenił badany stan faktyczny z tego względu niewłaściwie, stanowi materię zarzutów kasacyjnych, a nie wniosku o uzasadnienie przyjęcia skargi do rozpoznania. Drugie zagadnienie dotyczy tego, czy wykluczone jest wytyczenie drogi koniecznej w taki sposób, że będzie konieczne wykonanie prac na nieruchomości władnącej, w szczególności rozbiórka budynku. Kwestia ta nie budzi wątpliwości, bowiem w uchwale z dnia 5 listopada 2014 r., III CZP 74/14 (OSNC 2015, nr 7-8, poz. 85) Sąd Najwyższy uznał, że dopuszczalne jest przeprowadzenie drogi koniecznej w taki sposób, iż spowoduje to konieczność rozbiórki obiektu budowlanego na nieruchomości służebnej. Tym bardziej zatem, w uzasadnionych przypadkach, będzie to dopuszczalne na nieruchomości władnącej. Zawsze kluczowe jest uwzględnienie dyrektywy przewidzianej w art. 145 § 3 k.c., a więc interesu społeczno-gospodarczego przy wyborze jednego z kilku potencjalnie możliwych wariantów tej drogi. Kwestia ta nie wymaga zatem wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. jw
3
Powiązane orzeczenia
- I CSK 5821/22 2023-07-24Czy okoliczność, że wnioskodawca sam doprowadził do utraty lub ograniczenia dostępu do drogi publicznej przez rozbudowę nieruchomości, może stanowić przeszkodę do ustanowienia służebności drogi koniecznej na podstawie ar…
- I CSK 737/18 2019-06-07Czy w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej, gdy potrzeba jej ustanowienia wynika ze sprzedaży gruntu, a właściciel nieruchomości obciążonej wyraża zgodę na obciążenie swojej nieruchomości, sąd powinien zar…
- I CSK 661/22 2022-09-13Czy brak dostępu nieruchomości do drogi publicznej, w połączeniu z brakiem sprecyzowania przez wnioskodawcę planów związanych z nieruchomością i jej potencjalnym wykorzystaniem, uzasadnia odmowę ustanowienia służebności…
- IV CSK 550/17 2018-04-24Czy właściciel nieruchomości władnącej, który wyzbył się udziałów w prawie użytkowania wieczystego innej przyległej nieruchomości gruntowej, tracąc jednocześnie odpowiedni dostęp swojej nieruchomości do drogi publicznej,…
- V CSK 20/19 2019-05-06Czy ustanowienie służebności drogi koniecznej na nieruchomości osób obcych, gdy istnieje możliwość przeprowadzenia jej przez nieruchomość osoby bliskiej, stanowi naruszenie interesu społeczno-gospodarczego lub zasad wspó…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 145 § 2 KCart. 145 § 3 KC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy