III CSK 334/18

WyrokIzba Cywilna2019-05-29

Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w okolicznościach, gdy strona nie uczestniczyła w rozprawie apelacyjnej z powodu długotrwałego zwolnienia lekarskiego, a jej pełnomocnik został prawidłowo powiadomiony o terminie, można mówić o nieważności postępowania wynikającej z pozbawienia strony możności obrony jej praw?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi nieważność postępowania wynikająca z pozbawienia strony możności obrony jej praw. Osobisty udział strony w rozprawie apelacyjnej jest nieobowiązkowy, a prawidłowe powiadomienie pełnomocnika z urzędu o terminie rozprawy, przy braku konieczności prowadzenia czynności dowodowych wymagających osobistego stawiennictwa strony, zabezpiecza prawa strony. Sąd Najwyższy odstąpił od obciążenia skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego ze względu na jej trudną sytuację majątkową i osobistą.
Stan faktyczny
Powódka D. R.-V. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając nieważność postępowania z powodu pozbawienia jej możności obrony praw, gdyż rozprawa apelacyjna odbyła się pod jej nieobecność. Strona przed rozprawą wniosła o jej odroczenie z powodu zwolnienia lekarskiego, jednak jej pełnomocnik z urzędu został prawidłowo powiadomiony o terminie. Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i odstąpił od obciążenia skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 334/18 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa M. […] S.A. w K. przeciwko D. R.-V. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, oraz z powództwa wzajemnego D. R.-V. przeciwko pozwanemu wzajemnie M. […] S.A. w K. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 maja 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej (powódki wzajemnej) D. R.-V. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt I ACa […], I ACz […] 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] adwokatowi I. E. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powódce w postępowaniu kasacyjnym kwotę 1930 (tysiąc dziewięćset trzydzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług, 3) nie obciąża powódki wzajemnej kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje 2 potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie wniesionej skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżąca opiera wniosek o przyjęcie skargi wyłącznie na tym, że zachodzi nieważność postępowania wynikająca z pozbawienia jej możności obrony swych praw wobec przeprowadzenia rozprawy apelacyjnej w dniu 15 lutego 2018 r. pod jej nieobecność. Stanowiska tego nie sposób jednak podzielić. Jak wynika z akt sprawy w dniu 15 lutego 2018 r. odbyła się rozprawa apelacyjna, po której zapadł wyrok, będący przedmiotem zaskarżenia przez pozwaną. Pozwana ani jej pełnomocnik - adwokat I. E. w rozprawie tej nie uczestniczyli. Pozwana przed rozprawą wniosła o kolejne już odroczenie rozprawy apelacyjnej przedstawiając zaświadczenie od lekarza sądowego o niezdolności do osobistego stawiennictwa na rozprawie do dnia 22 czerwca 2018 r. oraz twierdząc, że będzie uczestniczyć tylko w dwóch wybranych przez nią sprawach prowadzonych przed sądami w K., a pozostałe będą czekały. O terminie rozprawy został prawidłowo powiadomiony pełnomocnik pozwanej adwokat I. E. (k. 608). Wniosek pozwanej Sąd oddalił na rozprawie w dniu 15 lutego 2018 r. W tych okolicznościach nie można mówić o nieważności postępowania wynikającego z pozbawienia pozwanej prawa do obrony. Osobisty udział strony w rozprawie apelacyjnej jest nieobowiązkowy i stanowi jej prawo. Na wniosek pozwanej Sąd Apelacyjny odroczył rozprawę wyznaczoną na dzień 8 września 2017 r. i wyznaczył nowy termin na dzień 15 lutego 2018 r. Ponieważ dla pozwanej ustanowiono pełnomocnika z urzędu, który został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy nie było podstaw do jej ponownego odroczenia, wobec długoterminowego zwolnienia lekarskiego pozwanej, skoro sąd nie planował prowadzić czynności dowodowych wymagających osobistego stawiennictwa strony. W piśmie zawierającym wniosek pozwana wskazała na chęć udziału osobistego udziału w rozprawie, ale nie uzasadniła tego żądania, a ze wskazania iż sama zdecyduje w których sprawach będzie uczestniczyła osobiście wynika, 3 że traktowała ona wniosek o odroczenie rozprawy jedynie jako sposób na przedłużenie postępowania, co jest niezgodne z art. 3 i 6 k.p.c. Prawa strony w sposób wystarczający zabezpieczało powiadomienie o rozprawie i możliwość w niej udziału jej pełnomocnika z urzędu. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c. a contrario). Pełnomocnikowi pozwanej z urzędu Sąd Najwyższy przyznał wynagrodzenie zgodnie z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 18). Sąd Najwyższy na podstawie art. 102 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. postanowił odstąpić od obciążenia skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego wobec jej trudnej sytuacji majątkowej i osobistej. jw [aw]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3art. 102art. 391 § 1art. 39821 KPC§ 1§ 16 ust. 4§ 14 ust. 1§ 8 pkt 6

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy