III CSK 392/15
WyrokIzba Cywilna2016-02-16
Skład orzekający: Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy syndyk masy upadłości ma legitymację czynną do wniesienia pozwu o zapłatę wobec dłużnika w razie nieprzekazania do masy upadłości wierzytelności objętej bezskutecznym przelewem w stosunku do tej masy, a następnie zwrotnego jej przekazania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi potrzeba wykładni art. 134 p.u.n. w zakresie legitymacji czynnej syndyka. Podstawę wydania wyroku stanowi stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, a w niniejszej sprawie prawomocny wyrok ustalił bezskuteczność umowy przelewu wobec masy upadłości, a następnie dokonano zwrotnego przekazania wierzytelności do masy upadłości. Skarżący nie wykazał kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miałoby charakter oczywisty.Stan faktyczny
Powód (Syndyk Masy Upadłości) wniósł pozew o zapłatę przeciwko pozwanemu. Sąd pierwszej instancji wydał wyrok, a następnie Sąd Apelacyjny utrzymał go w mocy. Pozwany wniósł skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CSK 392/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa Syndyka Masy Upadłości "[…] E. […]" sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w Ł. przeciwko M. Z. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 lutego 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt I ACa […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza na rzecz powoda od pozwanego kwotę 3600,- (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 3984 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2
2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. Powołanie we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (zob. m. in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). Dla skutecznego natomiast powołania w skardze przesłanki określonej w punkcie czwartym konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Wbrew stanowisku skarżącego nie zachodzi potrzeba wykładni art. 134 p.u.n. w zakresie wyjaśnienia czy syndyk masy upadłości ma legitymację czynną do wniesienia pozwu o zapłatę wobec dłużnika w razie nie przekazania do masy upadłości wierzytelności objętej bezskutecznym przelewem w stosunku do tej masy. Nie ma bowiem takiej potrzeby w sytuacji, w której dokonanie interpretacji danej normy prawnej nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Umknęło bowiem uwadze skarżącej, że podstawę wydania wyroku stanowi stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (art. 316 § 1 k.p.c.), a już w dacie wyrokowania przez Sąd pierwszej instancji zarówno był prawomocny wyrok ustalający bezskuteczność w stosunku do masy upadłości umowy przelewu wierzytelności upadłego przysługującej mu w stosunku do pozwanego, jak i ważnie i skutecznie zostało dokonane przez nabywcę zwrotne przekazanie wierzytelności do masy upadłości. Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej jako przesłankę wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, skarżący powinien wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego wyroku uchybienia w zakresie stosowania prawa miały kwalifikowany charakter i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika. W uzasadnieniu wniosku skarżący nie przytoczył argumentów jurydycznych świadczących o takich okolicznościach, a wysoki stopień ogólności odwołania się do rodzaju uchybień eksponowanych w podstawach kasacyjnych, bez wskazania na konkretne naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego wyklucza możliwość
3 przyjęcia zaistnienia omawianej przesłanki. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi kasacyjnej (art. 3984 § 2 k.p.c.) i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych częściach skargi argumentów na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekając zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 39821 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 i § 12 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 491 ze zm.). [l.n]
Powiązane orzeczenia
- II CSK 862/16 2017-06-09Czy syndyk masy upadłości może na podstawie art. 134 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego domagać się od osoby trzeciej zwrotu tego, co wskutek czynności prawnej zawartej między przyrzekającym a osobą trzecią (w wyn…
- IV CSK 257/18 2018-12-12Czy syndyk masy upadłości może domagać się od osoby trzeciej zwrotu świadczenia spełnionego na rzecz tej osoby w wykonaniu umowy o świadczenie na rzecz osoby trzeciej, zawartej między zastrzegającym a przyrzekającym, w s…
- V CSK 454/12 2013-09-06Czy syndykowi masy upadłości przysługuje roszczenie o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o powrotnym przeniesieniu własności rzeczy lub praw, które na skutek czynności prawnej uznanej za bezskuteczną z mocy prawa…
- I CSK 1372/25 2025-07-17Czy skarga kasacyjna wniesiona przez syndyka masy upadłości przeciwko wyrokowi sądu apelacyjnego oddalającemu apelację od wyroku częściowego sądu okręgowego, dotycząca ustalenia nieistnienia stosunku prawnego z umowy kre…
- II CSKP 2291/22 2024-03-28Czy syndyk masy upadłości uczestnika postępowania wieczystoksięgowego, którego upadłość została ogłoszona po złożeniu wniosku o wpis, staje się uczestnikiem tego postępowania w rozumieniu art. 6261 § 2 k.p.c. i czy może…
Powołane przepisy
art. 3984 § 1art. 3984 § 2art. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 134art. 316 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 98 § 1 KPCart. 108 § 1 KPCart. 391 § 1§ 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy