III CSK 93/18

WyrokIzba Cywilna2018-08-30

Skład orzekający: Jacek Gudowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieważności postępowania oparty na złożeniu wniosku o wyłączenie sędziego, który nie został rozpoznany, uzasadnia uwzględnienie skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzut nieważności postępowania oparty na złożeniu wniosku o wyłączenie sędziego, który nie został rozpoznany, nie jest zasadny. Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że nieważność postępowania zachodzi jedynie w przypadku orzekania przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy (iudex inhabilis), a nie na wniosek strony (iudex suspectus). Rozpoznawanie sprawy i wydanie orzeczenia przez sąd z udziałem sędziego, w stosunku do którego złożono wniosek o wyłączenie, nie powoduje nieważności postępowania.
Stan faktyczny
Powództwo o zapłatę zostało uwzględnione przez Sąd Okręgowy, a następnie Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty nieważności postępowania z powodu złożenia wniosku o wyłączenie sędziów, który nie został rozpoznany, oraz zarzut istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego ciężaru udowodnienia faktu. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CSK 93/18 POSTANOWIENIE Dnia 30 sierpnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa ,,A.” S.A. w upadłości układowej z siedzibą w T. przeciwko ,,E.” sp. j. z siedzibą w K. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 sierpnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt I ACa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 8100 zł (osiem tysięcy sto zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 18 października 2017 r. Sąd Apelacyjny w […] w sprawie o zapłatę oddalił apelację pozwanej od - uwzględniającego powództwo -wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 stycznia 2016 r. Pozwana wniosła skargę kasacyjną, wskazując, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące ciężaru udowodnienia faktu, a także zachodzi nieważność postępowania, gdyż w orzekaniu brali udział sędziowie, co do których został złożony, a nie rozpoznany wniosek o ich wyłączenie. Ponadto skarżąca podniosła, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut nieważności postępowania został sformułowany zbyt ogólnikowo, bez odwołania się do konkretnych - dających się zidentyfikować za pomocą dat lub kart akt sprawy - czynności procesowych. To uchybienie nie pozwala na wnikliwą i jednoznaczną kontrolę kasacyjną, zwłaszcza że, co jednoznacznie wyjaśniono w orzecznictwie, strona nie może zmuszać Sądu Najwyższego do poszukiwania w aktach sprawy dokumentów i argumentów mających uzasadnić stawiane w skardze zarzuty (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2001 r., V CKN 1869/00, „Palestra” 2001, nr 3-4, s. 211, oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 1996 r., II UKN 32/96, nie publ.). Niezależnie od tego należy podkreślić, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko - wynikające zresztą z brzmienia art. 379 pkt 4 k.p.c. - że nieważność postępowania zachodzi tylko wtedy, gdy w sprawie orzeka sędzia wyłączony z mocy ustawy (iudex inhabilis), a nie na wniosek strony (iudex suspectus) (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1962 r., 2 CR 683/61, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1963, nr 3, s. 334). Przyjmuje się także, że rozpoznawanie sprawy i wydanie orzeczenia przez sąd z udziałem sędziego, w stosunku do którego złożono wniosek o wyłączenie, nie powoduje nieważności postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2014 r., II CSK 739/13, nie publ.). Brak także podstaw do przyjęcia skargi do rozpoznania w zakresie przyczyn kasacyjnych przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c., które wzajemnie się 3 wykluczają, nie można bowiem zasadnie twierdzić, że występuje w sprawie istotne, a więc bardzo poważne, precedensowe i wymagające pogłębionej analizy zagadnienie prawne, i jednocześnie podnosić, że skarga jest oczywiście uzasadniona, a więc uzasadniona prima facie bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek dociekań i analiz. W istocie skarga kasacyjna wymierzona jest w ustalenia, co w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne (art. 3983 § 3 i art. 39811 § 3 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 379 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3983 § 3art. 39811 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1 pkt 1§ 3§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy