III CZ 10/16

PostanowienieIzba Cywilna2016-03-23

Skład orzekający: Jacek Gudowski, Karol Weitz, Janusz Kaspryszyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, złożony po upływie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, może stanowić podstawę do uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych po upływie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, a zwłaszcza gdy wniosek ten został zwrócony z powodu braku wymaganego oświadczenia, nie ma znaczenia prawnego dla oceny prawidłowości odrzucenia skargi. Skarga kasacyjna, która nie została opłacona mimo wezwania i upływu terminu, podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.
Stan faktyczny
Pełnomocnik powoda wniósł nieopłaconą skargę kasacyjną. Sąd Apelacyjny wezwał do uzupełnienia braku formalnego poprzez uiszczenie opłaty. Wezwanie nie zostało odebrane przez pełnomocnika. Następnie pełnomocnik złożył wniosek o zwolnienie od kosztów, do którego nie dołączył wymaganego oświadczenia, w związku z czym wniosek został zwrócony. Opłata nie została uiszczona, a skarga kasacyjna została odrzucona. Powód wniósł zażalenie, które Sąd Najwyższy oddalił.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 10/16 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Karol Weitz SSA Janusz Kaspryszyn w sprawie z powództwa S. T. przeciwko B. K. i Przedsiębiorstwu Gospodarki Mieszkaniowej sp. z o.o. w K. przy uczestnictwie interwenienta ubocznego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 marca 2016 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 4 listopada 2015 r., oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE W dniu 2 września 2015 r. pełnomocnik powoda wniósł nieopłaconą skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 6 marca 2015 r. Zarządzeniem z dnia 24 września 2015 r. wezwano go o uzupełnienie braku formalnego skargi przez uiszczenie w terminie siedmiu dni opłaty sądowej w wysokości 3942 zł. Przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku - mimo dwukrotnego awizowania, w tym powtórnego w dniu 7 października 2015 r. - nie została przez pełnomocnika powoda odebrana. W dniu 22 października 2015 r. pełnomocnik powoda nadał w placówce operatora pocztowego wniosek o zwolnienie powoda od kosztów, jednak nie dołączył do niego wymaganego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym. W związku z tym wniosek ten został zwrócony na podstawie art. 102 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2014 r., poz. 2025 ze zm. - dalej: „u.k.s.c.”). Do dnia 26 października 2015 r. opłata sądowa nie wpłynęła, zatem Sąd Apelacyjny - postanowieniem z dnia 4 listopada 2015 r., powołując się na art. 3986 § 2 k.p.c. - skargę kasacyjną odrzucił. W zażaleniu powód zarzucił, że Sąd Apelacyjny „niesłusznie przyjął upływ terminu w terminie odbioru przez pozwanego, gdyż gdyby pismo odebrał byłby zobowiązany do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni a więc termin wskazany przez Sąd Apelacyjny jest chybiony”. Poza tym - zdaniem żalącego się - niedopuszczalne jest odrzucenie nieopłaconego środka zaskarżenia wniesionego przez profesjonalnego pełnomocnika, jeżeli domagał się on jednocześnie zwolnienie strony od kosztów sądowych w zakresie obejmującym ten środek. Sąd Najwyższy zważy, co następuje: Z materiału procesowego sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że doręczenie pełnomocnikowi powoda wezwania do uzupełnienia braku formalnego (fiskalnego) skargi kasacyjnej, nastąpiło - po przyjęciu fikcji przewidzianej w art. 139 § 1 i 2 k.p.c. - w dniu 14 października 2015 r. Termin do usunięcia tego braku upłynął zatem w dniu 21 października 2015 r. W tej sytuacji 3 nadanie w dniu 22 października 2015 r. w placówce operatora pocztowego wniosku o zwolnienie powoda od kosztów nie ma jakiegokolwiek znaczenia, zwłaszcza że do wniosku nie dołączono wymaganego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, co spowodowało jego zwrot a limine na podstawie art. 102 ust. 4 u.k.s.c. W tej sytuacji, skoro skarga kasacyjna była dotknięta wskazanym brakiem, który - mimo prawidłowego zastosowania postępowania sanacyjnego i upływu terminu - nie został usunięty, wystąpiła oczywista przyczyna jej odrzucenia, wynikająca z art. 3986 § 2 k.p.c. Powód nie przedstawił w zażaleniu żadnych racji mogących wspierać tezę o bezzasadności odrzucenia skargi. Jego twierdzenie, że Sąd Apelacyjny „niesłusznie przyjął upływ terminu w terminie odbioru przez pozwanego, gdyż gdyby pismo odebrał byłby zobowiązany do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni a więc termin wskazany przez Sąd Apelacyjny jest chybiony” jest niejasne i pozbawione sylogistycznego szyku argumentacji, powołane zaś orzeczenia Sądu Najwyższego nie dotyczą sytuacji występującej w niniejszej sprawie, gdyż wniosek o zwolnienie od kosztów został prawomocnie zwrócony, a więc nie wywołał żadnych związanych z nim przez ustawę skutków prawnych (art. 130 § 2 k.p.c.). W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie jest trafne, a zażalenie podlega oddaleniu, jak w sentencji (art. 39816 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). eb

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 102 ust. 4art. 3986 § 2 KPCart. 139 § 1art. 130 § 2 KPCart. 39816art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy