III CZ 208/22
PostanowienieIzba Cywilna2022-06-23
Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Władysław Pawlak, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego w sprawie o eksmisję, wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika umocowanego bezpośrednio przez organ jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa, jest dopuszczalne, jeśli zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym jest obligatoryjne przez Prokuratorię Generalną RP?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, uznając je za niedopuszczalne. Zgodnie z ustawą o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym jest obligatoryjne i należy do wyłącznych zadań Prokuratorii Generalnej RP. Przepisy te nie dopuszczają wyjątków, w przeciwieństwie do postępowań przed sądami niższych instancji, gdzie zastępstwo Prokuratorii Generalnej RP jest obowiązkowe tylko w określonych sprawach lub może być przejęte fakultatywnie. Wniesienie środka odwoławczego przez pełnomocnika umocowanego bezpośrednio przez organ Skarbu Państwa, a nie przez Prokuratorię Generalną RP, czyni takie zażalenie niedopuszczalnym.Stan faktyczny
Powód, Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe – Nadleśnictwo T., wniósł pozew o eksmisję pozwanych M. Z. i M. Z. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo. Sąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powód złożył zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, radcy prawnego, umocowanego przez Nadleśniczego Nadleśnictwa T.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie powoda jako niedopuszczalne. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawiono orzeczeniu kończącemu sprawę w instancji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 208/22 POSTANOWIENIE Dnia 23 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Władysław Pawlak (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe - Nadleśnictwo T. przeciwko M. Z. i M. Z. o eksmisję, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 czerwca 2022 r., zażalenia powoda na wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt VIII Ca (…), 1. odrzuca zażalenie; 2. pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 25 marca 2021 r. Sąd Rejonowy w T. w uwzględnieniu powództwa Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych - Nadleśnictwa T. orzekł eksmisję pozwanych M. Z. i M. Z. z lokalu mieszkalnego nr (…) położonego w T. przy ul. O.. W wyniku apelacji pozwanych Sąd Okręgowy w T. uchylił wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
2 Zażalenie od wyroku Sądu drugiej instancji złożył powód za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, umocowanego przez organ jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa, tj. przez Nadleśniczego Nadleśnictwa T. (k. 238). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. - o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 2180; dalej: „uPG”) do zadań Prokuratorii Generalnej RP należy m.in. wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym. Zważywszy na brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 oraz art. 8 ust. 1, 5 i 6 uPG reprezentacja Skarbu Państwa przed sądami powszechnymi i Sądem Najwyższym różni się zasadniczo. Mianowicie w przypadku postępowań przed sądami powszechnymi obowiązkowe zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną RP ogranicza się do spraw wymienionych w art. 7 ust. 2 uPG, przy czym Prokuratoria Generalna RP może przejąć zastępstwo w każdej sprawie, jeśli uznana, że wymaga tego ochrona ważnych praw lub interesów Skarbu Państwa (art. 7 ust. 5 uPG). Jak wynika natomiast z art. 8 ust. 6 uPG w przypadku przekazania podmiotowi reprezentującemu Skarb Państwa wykonywania zastępstwa, zastępstwo przed Sądem Najwyższym wykonuje jednak Prokuratoria Generalna RP. Ze względu na przedmiot niniejszej sprawy (eksmisja z lokalu mieszkalnego) nie było i nie jest obowiązkowe zastępstwo powoda przez Prokuratorię Generalną RP w postępowaniu przed Sądami obu instancji. Natomiast sytuacja ulega zmianie w razie konieczności, tak jak w tej sprawie, zastępstwa przed Sądem Najwyższym, bowiem brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 6 uPG nie dopuszcza w tej materii jakichkolwiek wyjątków, w tym ze względu na przedmiot postępowania przed Sądem Najwyższym (clara non sunt interpretanda), tak jak to miało miejsce na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (jedn. tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 133 ze zm.), po nowelizacji ustawą z dnia 19 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 660; art. 1 pkt 2 lit a tiret pierwszy oraz pkt 6).
3 W konsekwencji środek odwoławczy wniesiony do Sądu Najwyższego przez profesjonalnego pełnomocnika umocowanego wprost przez organ statio fisci Skarbu Państwa jest niedopuszczalny (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2019 r., III CZ 33/19, nie publ.). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III CZ 33/19 2019-10-04Czy radca prawny umocowany przez statio fisci Skarbu Państwa jest uprawniony do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego w sprawie, w której zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przed Sądami powszechnymi nie jest obligato…
- IV CZ 100/06 2006-11-28Czy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, w sytuacji gdy obowiązuje wyłączne zastępstwo przez Prokuratorię Generalną, czyni wniesione przez niego zażalenie niedop…
- III CZ 376/23 2024-02-20Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w sprawie zezwolenia na złożenie depozytu sądowego, wniesione przez Skarb Państwa reprezentowany przez adwokata, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne z uwagi na br…
- II CZ 165/10 2010-12-15Czy Skarb Państwa – Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, reprezentowany przez pełnomocnika procesowego (adwokata lub radcę prawnego), ma zdolność postulacyjną do wniesienia zażalenia na postanowienie o kosztach z…
- II CZ 175/10 2010-12-15Czy Skarb Państwa może być reprezentowany przed Sądem Najwyższym przez radcę prawnego, jeśli nie zachodzi wyjątek przewidziany w ustawie o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa?
Powołane przepisy
art. 4 ust. 1art. 7art. 8 ust. 1art. 7 ust. 2art. 7 ust. 5art. 8 ust. 6art. 1 pkt 2art. 3986 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy